Straatpoëzie

Wat is leuker dan dwalen door Gent en onverwachte flarden poëzie te ontdekken? Sinds 2000 zijn er op diverse en vaak onverwachte plekken in de stad gedichten aangebracht. Op de oude kades van de Gras- en Korenlei bijvoorbeeld ontdek je een fragment uit Melopee van Paul van Ostaijen, het gedicht Gelukstraat, Gent van Stefan Hertmans vind je op de zijgevel van Vooruit, ... Op deze pagina vind je de meest markante poëzie die het Gentse straatbeeld verluchten.

Gentse Opera - Da Capo - Ramsey Nasr

Gevelsteen Opera Gent, Schouwburgstraat 3, Gent

Na de restauratie van de voorgevel van het Gentse operagebouw werd de opera als locatie in de poëzieroute opgenomen. Het gelegenheidsgedicht Da Capo van Ramsey Nasr werd in 2005 door de Stad Gent gekocht en op een arduinen plaat op de gevel aangebracht. Op 30 maart 2002 ging immers zijn regie van Mozarts opera Il Re Pastore in première in de Gentse Opera.

Opgenomen in de bundel Onhandig bloesemend (2004).

Da Capo

Korenlei - Melopee - Paul van Ostaijen

Korenlei 3, Gent

Op de oude kade van de Korenlei werd in 2000 een fragment uit het gedicht Melopee van Paul van Ostaijen aangebracht.
Een fantastische poëtische toevoeging aan de omgeving die de Gras- en Korenlei eer aandoet. De inhoud van het gedicht (een ‘melopee’ is een recitatief, een eentonig gezang) sluit perfect aan bij een stad wier naam niets anders betekent dan ‘monding’ of ‘samenvloeiing’.

Opgenomen in de bundel Nagelaten gedichten (1928).

Melopee Paul Van Ostaijen Korenlei IMG 1714 druk c Michiel Devijver

Vooruit - Gelukstraat, Gent - Stefan Hertmans

Vooruit, Sint-Pietersnieuwstraat 23, 9000 Gent

Het oorspronkelijke ontwerp van Gelukstraat, Gent van Stefan Hertmans op de zijmuur van de Vooruit met zicht op het Rectoraat van UGent verdween in het kader van de restauratie van het gebouw.
In 2015 kwam er een nieuw ontwerp op het Zomerterras van Vooruit.

Opgenomen in de bundel Annunciaties (1997).

Gelukstraat Gent 740x1021

Gravensteen, Folterkamer - gent en ik - David Troch

Gravensteen, Folterkamer, Sint-Veerleplein 11, Gent

David Troch was Gents stadsdichter van 2014 tot 2016 en schreef in die hoedanigheid verschillende odes aan Gent. Zijn eerste stadsgedicht gent en ik werd geplaatst in 2014. Het gedicht hangt in de folterkamer van het Gravensteen waarnaar in het gedicht wordt verwezen met 'tuig / dat allemans armen en benen uit wou rekken.'

Opgenomen in de bundel een geweldige liefde. stadsgedichten (2016).

Gent en ik

Hotel Clemmen - verzoek - David Troch

Hotel Clemmen, Veldstraat 82, Gent

Een ander werk van David Troch is het gedicht verzoek, een smeekbede van een stadskassei om opgemerkt te worden tussen de prachtige pleinen, monumenten en andere bezienswaardigheden die de stad rijk is. Toepasselijk werd het gedicht dan ook op kniehoogte aangebracht, op de gevel van het Hotel Clemmen in de Veldstraat, waardoor passanten hun blik letterlijk naar straatniveau moeten verplaatsen om het werk te kunnen lezen. Het gedicht werd in 2018 op de gevel aangebracht.

Opgenomen in de bundel een geweldige liefde. stadsgedichten (2016).

Hotel clemmen

Overpoortstraat - Gent - Richard Minne

Naast Overpoortstraat 17, Gent

Het ligt niet voor de hand om het gedicht Gent van de grote Gentse dichter Richard Minne aan te brengen in een levendige uitgaansbuurt als de Overpoortstraat. Het bevindt zich in het centrum van de actie, pal tussen de cafés. Maar het gedicht komt daar zeker tot zijn recht. Ironie, humor en opstandigheid zijn de kenmerken van Minne's oeuvre en zijn kritische ode aan Gent is daar een prachtig voorbeeld van. De drager van het gedicht, een lichtkrant met grote rode letters, imiteert de taal van de omgeving van lichtkranten met reclameboodschappen. Het gedicht Gent uit 1942 is er eentje om even bij stil te staan in zowel de vroege als de late uurtjes. Het werd er in 2019 aangebracht.

Opgenomen in de bundel Wolfijzers en schietgeweren (1942).

Overpoortstraat richard minne

Vrijdagmarkt – Schildersverdriet – Paul Snoek

Het Toreke, Vrijdagmarkt 36, Gent

Paul Snoek staat voornamelijk bekend als onstuimig dichter en kunstschilder. Hoewel het moeilijk is om een bepaalde stroming op zijn gedichten te plakken, wordt hij vaak ingedeeld bij de “Vijvenvijftigers”, een groep experimentele dichters die begonnen te publiceren voor 1955. Dit gedicht en de gelijknamige bundel Schildersverdriet is uit zijn later, meer lyrische periode.

Opgenomen in Schildersverdriet (1982).

Vrijdagmarkt Schildersverdriet

Oude Houtlei – Achter deze gevel hier… – Hugo Claus

Hotsy Totsy, hoek Oude Houtlei - Hoogstraat 1, Gent

Hugo Claus is de belangrijkste naoorlogse Nederlandstalige dichters. Hij begon zijn loopbaan als experimenteel dichter, verbonden aan de Cobragroep in Parijs en de “Vijftigers”. Dit titelloze gedicht is geplaatst op de zijgevel van jazzcafé “Hotsy Totsty”. Het gedicht werd door de schrijver speciaal geschreven voor dit café, waarvan de broer van Claus de toenmalige eigenaar was.

Geplaatst in 1999.

Oude Houtlei Hugo Claus

Ajuinlei -Serre d’enui – Maurice Maeterlinck

Achterzijde Hotel Clemmen, Ajuinlei, Gent

Het gedicht Serre d'enui van Maeterlinck hangt op de achterkant van het stadgebouw waar het Maurice Maeterlinckkabinet is ondergebracht, en is zichtbaar vanaf de Ajuinlei. Maeterlinck is de enige Nobelprijswinnaar literatuur die België ooit heeft gehad. Hoewel hij schreef in het Frans, liggen zijn roots in Gent. Zijn werk neemt een belangrijke plaats in binnen het symbolisme, en probeert de werkelijkheid te bevatten in symbolen en metaforen.

Opgenomen in Serres Chaudes (1886).

Maeterlinck Serre

Linkernis Gerechtshof – De innerlijke urbanisatie - Gust Giles

Oud Gerechtsgebouw, Koophandelsplein, Gent

Gust Giles was een lid van de “Vijvenvijftigers”, zijn poetische werken staan er vooral om bekend om een melodische eigenschap te hebben. Voor dit werk, De innerlijke urbanisatie, is echter vooral de locatie belangrijk. De boodschap van veroordeling door de maatschappij en beknotting van vrijheid in het gedicht wordt extra benadrukt door de plaatsing op het gerechtsgebouw.

Opgenomen in Afschuwelijke Roze Yoghurtman (1972).

Gerechtshof Gust Giles

Blandijnberg – Wat is het goed aan ’t hart – Karel van de Woestijne

Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Blandijnberg, Gent

Het gedicht Wat is het goed aan ’t hart van Karel van de Woestijne heeft zijn plaats niet gestolen. Naast Gents dichter, was hij nauw verbonden aan de Universiteit Gent als docent literaire kritiek en geschiedenis van Nederlandse Letterkunde. Het is dan ook heel passend dat dit werk dicht bij de Boekentoren hangt, het epicentrum van Gent als universiteitsstad.

Opgenomen in De boomgaard der vogelen en vruchten (1905).

Blandijnberg Karel van de Woestijne

Gravensteen – gravensteen, grafsteen – Willie Verhegghe

Het gedicht gravensteen, grafsteen werd door Willie Verhegghe speciaal geschreven voor zijn locatie in het Gravensteen. Het gedicht heeft als thema het bekende Gravensteen, maar werpt een licht op een meer onbekende functie van het monument. Het Gravensteen was gedurende eeuwen de zetel van de centrale grafelijke rechtbank voor het graafschap Vlaanderen, de zogenaamde Raad van Vlaanderen. Deze dubbele functie en rechtbank is het centrale thema van het gedicht, en de inspiratie voor de dichter.

Niet opgenomen in andere dichtbundels.
Geplaatst in 2003.

Straatpoëzie Verhegghe

S.M.A.K. – Klee – Roland Jooris

Na een post-experimentele periode, stort Roland Jooris zich in het Vlaams neorealisme. Door zijn exceptionele waarnemingsvermogen en plastische oriëntering wordt hij gezien als een van de meest toonaangevend dichters binnen deze stroming. Zijn plastische visie en kennis van beeldende kunst hebben hem deze locatie in de stad opgeleverd. Wie beter om het S.M.A.K. te sieren dan een dichter die zo dicht bij beeldende kunst staat?

Opgenomen in Bluebird (1957).

Straatpoëzie Jooris

goed volk

U heeft het misschien ook al gemerkt tijdens een van uw vele coronawandelingen in de Gentse binnenstad: hoewel de cafés en restaurants nog even noodgedwongen leeg blijven, staan de ruiten van enkele horecazaken vol met poëzie en illustraties. Het initiatief voor deze actie komt van David Troch, Gentse stadsdichter van 2014 – 2016. Toen de stad Gent voor een tweede keer in stilviel in lockdown, bracht hij het gemis aan sociaal contact en gezelligheid op papier met zijn eenlettergreepgedicht goed volk. Zoals de benaming eenlettergreepgedicht al verklapt, bestaan alle woorden van dit gedicht uit slechts een enkele lettergreep. Met goed volk wou David Troch de horeca uitbaters een hart onder riem steken, en meteen kwam er een enthousiaste reactie van café-uitbaters en restauranthouders. Er bestaan twee versies van het gedicht, een voor cafés en een voor restaurants.

Sinds eind oktober 2020 kan je dit gedicht met illustraties terug vinden op verschillende horecazaken in Gent.

David Troch