Interview met Amélie van Standaard Boekhandel Kouter Gent
Een van de gevestigde waarden in het straatbeeld van Gent centrum is de Standaard Boekhandel op de Kouter. Na de renovatie nodigt de winkel onze redacteur Christel nog meer uit om binnen te komen, waardoor zij gegarandeerd met minimum één boek naar buiten gaat. De boekhandels in Gent doen het blijkbaar goed, ondanks de geruchten die soms de ronde doen over het feit dat er minder gelezen wordt. Daarom vond Christel het wel interessant om haar oor te luisteren te leggen bij Amélie.
Is het waar dat er minder gelezen wordt?
Ik vind dat altijd een zeer speciale vraag om te krijgen als boekhandelaar. Je hoort inderdaad soms dat de jeugd zogezegd niet meer leest. Als boekverkoper heb ik dat gevoel niet. Sinds de herinrichting van de winkel, hebben we er zelfs een young adult afdeling bij. We merkten dat jongeren tussen 15 en 25 jaar ook graag lezen en geen plek vonden waar ze naartoe konden. Het hoofdkantoor heeft daar direct op ingespeeld, wat goed is voor onze globale cijfers, die elk jaar steeds weer stijgen.
Wat is het verschil in lezen tussen de oudere lezers en de jongere lezers?
Zonder te willen stigmatiseren, merken we dat ouderen eerder grijpen naar literatuur en spannende boeken enerzijds en non-fictie zoals geschiedenis, psychologie, maatschappij anderzijds, want ze zoeken dikwijls naar bepaalde info. Dat is ook een groep die nog heel sterk vertrouwt op aanbevelingen uit klassiekere media zoals de krant, radio, tv, … De jeugd laat de non-fictie meer links liggen. Ze gaan op zoek naar spanning, fantasy, new adult, romantasy, spicy boeken. Hun doel is meer om te ontsnappen aan de wereld. Uitgeverijen spelen hier goed op in door aantrekkelijke covers te maken en te gaan experimenteren met sprayed edges, limited editions, …
Ze creëren ook meer buzz rond de boeken op sociale media.
Je gebruikt veel Engelse woorden voor de young adults. Blijkbaar lezen de jongeren ook veel meer in het Engels?
We zien inderdaad dat jongeren graag in de oorspronkelijk taal, Engels, lezen. Dit omdat er vaak toch wat verloren gaat in de vertaling, en ze op die manier ook niet moeten wachten tot er een Nederlandse vertaling beschikbaar is. Hamley Books Uitgeverij uit België speelt zeer mooi in op die vraag. Veel van hun Belgische auteurs schrijven nu voornamelijk eerst in het Engels, waarna er al dan niet later een Nederlandse vertaling verschijnt.
In het Gentse Stadsmagazine heb ik ook gelezen dat er op 4 april een Young Adult Day is. Wat gebeurt er ?
Deze dag organiseren we nu al het vierde jaar in Bibliotheek De Krook. Er komen (inter)nationale auteurs langs om te signeren, er worden verschillende workshops of YA-ateliers georganiseerd, en op het einde van de dag worden de YA-awards uitgereikt. YA-Day is er gekomen omdat we voelden dat young adults een behoorlijk grote doelgroep aan het worden was, waar eigenlijk nog niet echt op gefocust werd. Die leeftijdsgroep snakt enorm naar een community, die ze niet alleen online konden vinden. Ze wilden elkaar offline ontmoeten. YA-Day was meteen een schot in de roos, en we verwelkomen ieder jaar tussen de 1000 à 1500 bezoekers.
De Standaard heeft een ruime keuze aan verschillende genres boeken. Hoe liggen de percentages qua verkoop?
De meest verkochte genres zijn deze die de meeste plaats innemen in de winkel. Dat zijn literatuur, jeugdboeken, geschiedenis, spannende boeken, young adult, kookboeken, en toerisme. Maar we zien jaar na jaar ook een mooie stijging in het percentage pers (kranten en tijdschriften) dat we verkopen, alsook in het percentage spelletjes en puzzels.
Hoeveel klassiekers, zoals Tolstoj, James Joyce, worden er nog gelezen?
Er zal altijd een markt zijn voor de klassiekers. Deze worden ook weer vaker terug gelezen door een jonger publiek. Zo wordt bijvoorbeeld ’Wuthering Heights’ nu heel vaak verkocht door de nieuwe verfilming die uitgekomen is. Ook ‘Frankenstein’ van Guillermo del Toro heeft vorig jaar weer voor een boost gezorgd. We hebben een aparte kast met Engelstalige klassiekers, want we kunnen de vraag bijna niet bijhouden. ‘White Nights’ van Dostojewski is een heel klein boekje, dat ook succes heeft. Maar we bieden natuurlijk ook onze klassiekers van Belgische en Nederlandse bodem aan. Op dit moment staan de 50 beste Nederlandstalige klassiekers van de 21e eeuw uitgestald helemaal vooraan in onze winkel.
Wie zijn jullie klanten?
Heel simpel: iedereen. Van 0 tot 99 zogezegd. Wij hebben nog een groot aantal oudere klanten, dat heel graag leest. Het is ook heel fijn om te zien dat ze soms vlugger naar een e-reader grijpen dan de jeugd. Ik denk dat dat voornamelijk door het gebruiksgemak komt: ze kunnen de letters groter zetten, de helderheid van het scherm aanpassen en het toestel is heel licht waardoor het gemakkelijk in de hand ligt. Sommige senioren komen wekelijks vragen om nieuwe e-boeken op hun e-reader te zetten. Dat vind ik heel fijn.
Maar in feite profileren wij ons als de boekenwinkel voor iedereen. We hebben een heel breed gamma. We hebben ons pers cliënteel dat hier elke dag komt om de krant of een tijdschrift te halen. Dit zijn de mensen die hier wonen op de Kouter. De mama’s met de kindjes komen om leesboekjes of oefenboekjes om te schrijven. De spelletjesfans vinden hier ook hun goesting, evenals de puzzelaars. De laatste jaren is dit echt ‘in’. We hebben ook de cadeauzoekers, die op jacht zijn naar een geschikt geschenk. Iedereen kan hier iets vinden.
Wat zijn de criteria waardoor de boeken in de boekhandel verkocht worden ?
Onze dienst productmanagement onderhandelt met de uitgeverijen over de boeken die we inkopen. Zij bestellen een aantal boeken die dan verdeeld worden over de verschillende Standaard Boekhandels. De boeken van bekende namen zoals Bart De Wever, Mélissa Da Costa, Toni Coppers, … liggen natuurlijk in de winkels. Er zijn heel veel factoren waardoor een boek wel of niet in de winkel komt. Een heel belangrijke factor is het contract met de uitgever, waarbij wij bijvoorbeeld recht hebben op gratis retour van niet-verkochte boeken. Wij kunnen helaas niet op elke vraag ja zeggen.
Heb jij inspraak in de keuze van boeken die hier liggen?
Ja, maar we vertrekken eerst van de grote hoeveelheid boeken die we via onze centrale diensten geleverd krijgen. Daarna leggen we onze eigen klemtonen naargelang de vraag en het publiek dat bij ons komt winkelen. Zo hebben we er tijdens de verbouwing een YA-zone bijgekregen, omdat we toch aan de grote vraag van studenten tegemoet willen komen in onze studentenstad. Daarnaast kunnen we ook steeds zelf beslissen wat we nog extra in onze rekken leggen door middel van rechtstreekse depotcontracten met auteurs. Wij zijn een winkel in het centrum van Gent, dus willen we de boeken die over Gent gaan in de winkel hebben.
Wanneer wordt er dan beslist: dat boek moet hier weg ?
Dat hangt af van de afspraken die we met de uitgeverij hebben. Iedere maandag krijgen we een retourlijst en lopen we met die lijst door de winkel. De boeken die hier zes maanden liggen, worden teruggestuurd naar de uitgeverij. Boeken die beschadigd zijn of boeken die we in bulk hebben aangekocht en niet meer kunnen retourneren, kan je bij ons aanschaffen op onze jaarlijkse magazijnverkoop in Temse aan 50% korting.
Ik zie dat de afdeling voor studentenboeken verhuisd is naar de Bagattenstraat. Waarom?
Simpelweg omdat we er de plaats niet meer voor hebben. Voorheen werd onze winkel 2x per jaar omgetoverd tot een halve studentshop bij het begin van ieder nieuw semester, maar dat werd onhoudbaar. De grote studentenstroom zorgde voor veel drukte op de winkelvloer, maar ook voor opstoppingen aan de kassa. Ook onze kleine magazijn- en stockruimte kon de volumes niet meer aan. Want het gaat niet alleen over hogescholen en universiteiten, maar ook over lagere scholen, middelbare scholen, bibliotheken, … Door de verhuis naar de Bagattenstraat zijn alle studiegebonden activiteiten nu mooi gecentraliseerd én zitten we eigenlijk ook dichter bij de student zelf. Win-win!
Ik heb altijd gedroomd om in een boekenwinkel te werken, maar ik vrees dat ik het te romantisch zie. Wat houdt jouw job in?
Je bent niet de enige met een romantisch beeld van onze job, maar helaas tonen films zoals ‘Nothing Hill’ niet de werkelijkheid. We hebben absoluut geen tijd om boeken te lezen. Het grootste deel van de job is de service naar de klanten. Dit gaat van telefoons opnemen tot aan de kassa afrekenen, klanten helpen met vragen, bestellingen doen, … En dan heb je natuurlijk ook nog het werk dat we moeten doen om de klanten te kúnnen helpen, zoals de levering van de nieuwe boeken in de kasten opbergen, prijswijzigingen doorvoeren, etalages aanpassen, nieuwe acties uitstallen, de winkel proper houden, ... Je moet natuurlijk ook feeling hebben met boeken, literatuur, schrijvers. Iedereen is hier verantwoordelijk voor bepaalde genres.
Je moet je kennis onderhouden, weten welke boeken er op de markt komen, naar bepaalde programma’s op televisie kijken, zoals ‘ de tafel van Gert’, zodat je mee bent met de laatste hypes, Gent Leest en de verschillende literatuurprijzen volgen. Voor de kunstboeken moet je bijvoorbeeld weten welke tentoonstellingen er lopen in de verschillende steden. We vervelen ons nooit.
Welk boek zou je mij nu aanraden om te kopen? Ik ben een veellezer.
Een van mijn lievelingsboeken zal altijd ‘La superba’ van Ilja Leonard Pfeijffer zijn. Ik raad het aan iedereen aan. In het begin van het boek vraag je je af waarover het zal gaan, en ga je vooral mee in de soms tragikomische beslommeringen van de protagonist. Maar voor je het weet word je meegesleurd in een hartverscheurend relaas over vluchtelingen in Genua. Daarnaast verslind ik alles van de Japanse Mieko Kawakami. Ook ‘Shuggie Bain’ van Douglas Stewart heeft een plekje in mijn hart veroverd. ‘Mouthing’ van de Ierse Orla Mackey gaat over wat roddels kunnen aanrichten in een fictief Iers dorp. Het is een dun boek, maar een echt pareltje.
Amélie, we zouden nog bladzijden kunnen vullen met alle tips die je geeft, maar we zullen hier moeten afsluiten. Hartelijk dank om mij mee te nemen achter de schermen van Standaard Boekhandel.
Christel Van Renterghem
