Uitgelezen 2.0 in de Vooruit op 27 januari 2026
We hebben elkaar wat moeten missen, maar nu was er weer een nieuwe editie van Uitgelezen!
PANELLEDEN:
Ruth Joos https://www.begeerte.be/a/ruth-joos/ ontvangt deze avond:
- Arno Van Vlierberghe https://www.begeerte.be/a/arno-van-vlierberghe/
- Ibe Rossel https://www.begeerte.be/a/ibe-rossel/
- Jesse Vandamme https://www.begeerte.be/a/jesse-vandamme/
Drie boeken op tafel:
Het Vlees van David Szalay – Nijgh & Van Ditmar (2025) – 343 p.
David Szalay is een Hongaars-Brits-Canadese schrijver (Canada, 1974). Het Vlees is vertaald uit het Engels door Auke Leistra. Winnaar van de Booker Prize 2025.
Ruth: ‘Ik vond het fantastisch. Er gebeurt veel in het boek. Het belangrijkste is: het hoofdpersonage spreekt niet. De dingen overkomen hem, hij maakt zelf geen keuzes. Er is nul psychologisering. Beslissingen zijn niet altijd iets dat je heel bewust neemt, ze kunnen ook jou nemen. Ik heb zo veel gevoeld bij deze man, ook omdat ik eindelijk zelf eens iets kon invullen. Het lichaam is ook belangrijk.’
Arno: ‘Je spreekt het uit (Davids achternaam, red.) als ‘Soloj’. Het toont mooi aan hoe hol de belofte is van de neoliberale, laat-kapitalistische samenleving, de maakbare mens, dat we opwaarts kunnen bewegen. Maar er is enkel maar geleend geld en geleende trots. Zijn leven is altijd op drijfzand. Je komt nu eenmaal van een bepaalde afkomst. De narratieve shocktherapie vond ik wel een meerwaarde.’
Jesse: ‘Ik heb het beluisterd als luisterboek, wat wel een heftige ervaring was. De nietigheid van het dialoog en in contrast daarmee veel duistere gebeurtenissen. Ik had het gevoel dat ik in een draaikolk zat. Het was wat uit elkaar gevallen, de structuur van de personages. De eerste bladzijden waren top en opwindend. Het einde was echt absurd: wat kan er nog ontploffen? Er is wel een zoektocht naar tederheid.’
Ibe: ‘Het eerste stuk was inderdaad ongelooflijk scherp en alert geschreven, met een soort fijngevoeligheid. Daarna was het boek precies door een totaal andere persoon geschreven. Door het gebrek aan de innerlijke monoloog moet je er iets tegenover kunnen zetten. Het wordt enkel vorm en geen inhoud meer. Het voelde als een Netflix-reeks. Er waren zoveel dingen waarop hij meer had kunnen inzetten.’
De verkeerde afslag van Davide Coppo – Atlas Contact (2025) – 272 p.
Davide Coppo is een Italiaanse schrijver (1986). De verkeerde afslag is autobiografisch. Het boek is vertaald uit het Italiaans door Hilda Schraa.
Arno: ‘Curieus boek dat gaat over alle manieren waarop je je kan laten verleiden tot extreem gedachtengoed, zelfs zonder trauma of geweld. Het is een soort coming-of-fascism. Het boek laat ook in het midden wat verkeerd of juist is. We volgen de jongen via dagboekfragmenten. Opnieuw, die keuzes die gemaakt worden of soms voor je gemaakt worden. Het zegt ook iets over de jeugd. Die puberale binaire drift moet je vroeg pakken, want die moet gekanaliseerd worden. Het zegt ook iets over verhalen vertellen en hoe weinig er nog zijn die groots zijn. Het is een acuut historisch probleem.’
Ibe: ‘Mijn lezing was erg beïnvloed door de achterflap, waarin staat dat het autobiografische elementen bevat. Ik vond het zeer treffend, het boek is op zijn sterkst als het puberale eenzaamheid aanstipt. Er is een verlangen naar verbinding en broederschap. Het hoofdpersonage heeft wel een ongelooflijke aantrekkingskracht tot geweld, en daar heb ik veel over nagedacht. Want vechten is ook aanraking, iets heel lichamelijk. Er is een probleem met de toon en vanuit welk perspectief het is, wie kijkt er, wordt er teruggeblikt? Het leest als een mea culpa. Ondertussen worden wel nog heel erg fascistische denkbeelden weergegeven. Het is een soort ideologische soep.’
Ruth: ‘Dat geweldaspect vond ik ook zeer intrigerend en goed beschreven. Je voelt zo de vuistslag. Ik kreeg er wel zin in (zaal lacht). Ik vond dit vormelijk weinig om het lijf hebben. De ontknoping was vooraan, waardoor het niet zo spannend was. Het is heel rechtdoor. Ik vond daar weinig gebeuren. Hier moesten we niet veel zelf invullen.’
Jesse: ‘Het gaat ook heel erg over die morele overdenkingen: waar ben ik verkeerd geweest en wat heeft daarvoor gezorgd? Maar ik vond het raar dat het wat clasht met de randomness van het fascisme. Het kon ook een schaakclub of voetbalclub zijn. Het was een boek over fascisme, maar het ging er ook niet over. Het wordt verklaart als iets toevallig.’
Orlanda van Jacqueline Harpman – Uitgeverij Orlando (2026) – 302 p.
Jacqueline Harpman was een Belgische schrijfster (1929 – 2012). Na het succes van Ik die nooit een man heb gekend komt Orlanda nu opnieuw in het Nederlands uit. Vertaald door Eveline van Hemert uit het Frans. Het is gebaseerd op Orlando van Virginia Woolf.
Ibe: ‘Ruth had het al voorspeld: Ibe gaat flippen op Orlanda, en dat klopt! Dit is mijn favoriete boek dat we al voor Uitgelezen hebben gelezen de voorbije twee jaar (zaal klapt). Er gebeuren heel verrassende dingen met het vertelperspectief. Harpman was ook psychoanalytica, maar ze bezat wel zelfrelativering. Het is een exploratie rond identiteit, de delen van onszelf die we onderdrukken, opgelegde gendernormen, familiebanden. Het is ook een mooie ode aan
Brussel. Het zet onze ideeën over de liefde op zijn kop. Een soort van verliefd worden op jezelf in de ander. Het is het enige boek over jezelf omarmen waarvan ik niet heb moeten kotsen van verveling (zaal lacht). Het is slim, speels, sprankelend, Belgisch.’
Jesse: ‘Ik vond het grappig en zo’n waanzinnig boek, het sprankelt van de levenslust. Het is een nonchalante schrijfstijl, maar op een goede manier. Het was precies op verlangen geschreven. Het was een verademing. De schrijfster was ook zo grappig. Ze doet alsof ze zelf geen controle heeft over de handelingen van de personages. Als het mogelijk zou zijn om een stuk af te splitsen van jezelf en het in de ogen kon kijken, in de plaats van het helemaal te verdringen, die fantasie daarover.’
Ruth: ‘Ik vond het een interessant en goed boek, maar de passages waarin de schrijfster aan het woord komt vond ik een beetje tuttig (verbazing bij Ibe en Jesse). Ik vond het niet grappig. Maar de ideeën die erachter zitten, dat versta ik allemaal. Ik heb er opnieuw Virginia Woolf door gelezen, dus alleen al daarom…’
Arno: ‘Ja… Ik vond het een heel flauw boek. Het is in 1996 uitgekomen, maar er zijn zo veel andere boeken geschreven met zo’n genderwissel en over genderpatronen, en die vond ik beter. Natuurlijk, het zijn interessante ideeën. Dat idee van die afsplitsing, in de sciencefiction vond je in de jaren 40-60 al dit soort uitwerkingen: The female man van Joanna Russ, The left hand of darkness van Ursula K. Le Guin. Moi qui n’ai pas connu les hommes is oneindig veel beter.’
Muzikale omlijsting:
Muzikantenduo Dijf Sanders en Linde Carrijn spelen in de reeks Zonderwerk schilderijen en ander visueel werk na via hun interpretatie van wat op de achtergrond gebeurt. Ze brengen een stilstaand beeld tot leven door er een soort synesthesie van te maken (een zintuiglijke waarneming roept één of meerdere andere zintuiglijke indrukken op, red.). Er klinkt dan ook wat gegniffel in de zaal als er plots een scheetje weerklinkt.
Intermezzo: eerbetoon aan de onlangs overleden dichter Leonard Nolens
Op 26 december overleed Leonard Nolens op 78-jarige leeftijd. Eerst werd een filmpje afgespeeld waarin hij zelf een gedicht voorlas, ‘Tot de levenden’. https://www.youtube.com/watch?v=DBQLjbl-H4g
Daarna lazen Arno, Jesse, Ibe en Ruth elk een gedicht voor. Arno las ‘Broer’, Jesse las ‘Beginnen’, Ibe las ‘Soeverein’ (ook lievelingsgedicht van Ruth), en Ruth las ‘Schatplichtig’. Een emotioneel en stilmakend moment.
Vier signalementen:
Heldinnen van Kate Zambreno – Koppernik (2025) – 336 p.
Nederlandse vertaling: Nicolette Hoekmeijer. Kate Zambreno (1977) is een Amerikaanse schrijver, essayist en professor.
Ibe: ‘Dit is een samenstelling van de blog die Kate Zambreno bijhield. Ze was gefascineerd door ‘de vrouwen van literaire geniën’. De levens van die vrouwen heeft ze helemaal uitgepluisd. Het is af en toe wat rommelig, maar ze vertelt over die vrouwen met zo’n hartstochtelijke passie. Ze stipt grote onderwerpen aan als autonomie, kunstenaarschap, de muze. Het is aangeraden door Maggie Nelson en Annie Ernaux. Bijzonder boek met bijzondere
verhalen en vergeten vrouwen die niet vergeten zouden mogen zijn.’
Do androids dream of electric sheep? van Philip K. Dick - Orion Publishing Group (org. 1968) - 208 p.
Philip K. Dick (1928 - 1982) was een Amerikaans sciencefictionschrijver.
Jesse: ‘Een scifiboek dat ik supergraag heb gelezen. Het is op een heel mooie manier introspectief. Het is een soort dystopie waarin achterhaald wordt of iemand een robot is of niet door een vragenlijst over empathie. Het verschuift steeds meer naar de vraag wie mens mag zijn en wie niet.’
Het verdwenen plakboek van Evan Dara – Het Balanseer (2025) – 514 p.
Nederlandse vertaling: Iannis Goerlandt. Evan Dara is een Amerikaanse schrijver en er wordt geloofd dat hij een pseudoniem gebruikt. Er is dan ook niet veel over hem bekend.
Arno: ‘Het is een boek uit 1995. Het is een boek waar ik al lang naar zocht en nu is het opnieuw uitgebracht. Ik lees graag boeken die over niets gaan en dit is echt zoiets. Het is alsof je verplicht wordt om vastgebonden naar de televisie te kijken en iemand anders heeft de afstandsbediening en die is heel de tijd aan het zappen. Af en toe blijft het staan op iets extreem ontroerend en mooi. Het overkoepelende verhaal is ecofictie, maar het is zo veel meer.’
Tot alles in beweging komt van Ester Naomi Perquin – Van Oorschot (2025) – 304 p.
Ester Naomi Perquin (Utrecht, 1980) is een Nederlandse dichter, schrijver en columnist en dit is haar romandebuut. Het boek staat op de longlist van de Libris Literatuur Prijs 2026.
Ruth: ‘Ik vond dit echt heel sterk, ik denk dat het boek heel lang zal meegaan en op veel lijstjes zal terechtkomen. Ze krijgt voor het eerst een dochter en dat zet van alles in beweging. Namelijk over hoe anders omgaan (met zonen versus dochters, red), mannelijkheid, vrouwelijkheid, het brengt haar terug naar hoe zij kind is geweest, haar positie in het gezin. Als jonge cipier heeft ze een soort seksualiteit en macht leren kennen, de dunne lijn tussen die macht misbruiken en goed gebruiken, en daderschap. Als je je wilt
overgeven en geen rechtlijnig verhaal verwacht, maar mee met haar denkt en die prachtig verwoorde gedachten, mee meandert in haar denkwijze, dan kom je ook heel veel over jezelf te weten.’
De vooruitlezer:
Charmolypi van Annelies Verbeke
Annelies Verbeke (Londerzeel, 1976) is een Belgische schrijver en heeft al verscheidene prijzen voor haar werk ontvangen. Ze debuteerde in 2003 met haar roman Slaap!
https://www.begeerte.be/a/annelies-verbeke/
Nu ze een mooi oeuvre aan romans heeft gepubliceerd debuteert Annelies Verbeke
opnieuw, ditmaal in de poëzie. Haar bundel Charmolypi hoort bij haar gevoel van de laatste jaren. Ze had een vermoeidheid met het schrijven en, naast het dansen, had ze zin in bewegelijkheid, ritme en klank. Het Griekse woord Charmolypi beschrijft een gevoel waarin verdriet en vreugde tegelijk aanwezig zijn. Op de cover staat een godin van het schrijven (Nisaba). Het komt uit op 3 februari.
Taalspel, humor, technologie, zelfrelativering, het komt allemaal voor in de vijf gedichten die Annelies Verbeke voorlas.
Ontdek de leeswereld van:
Ibe: https://www.iedereenleest.be/reeks/de-leeswereld-van-ibe-rossel
Ruth: https://www.iedereenleest.be/reeks/de-leeswereld-van-ruth-joos
De avond wordt afgesloten met een ontladende tombola waar men de boeken kan winnen die werden voorgesteld.
De besproken boeken worden aangeboden op de aanwezige boekenstand.
Volgende Uitgelezen gaat door op dinsdag 24 februari 2026 om 19u30 in DE VOORUIT – Viernulvier.
Het was alvast een geslaagde eerste editie van 2026!
Hanne Puype
