Het mysterie Pia Fraus ontrafeld
Gent Leest-redacteur Hanne Puype ging op 5 februari naar de boekvoorstelling van Vrijages van Pia Fraus. Het boek werd twintig jaar geleden voor het eerst uitgebracht en komt nu opnieuw uit bij uitgeverij Querido. Een onveranderd boek in een nieuw jasje. Sinds 4 februari te vinden in uw favoriete boekhandel.
De boekvoorstelling vond plaats in Madonna, een prachtige locatie, perfect voor dit evenement. Bij het binnenkomen viel het oog meteen op de typmachine met roze papier. Die werd gebruikt als gastboek. Daarnaast was er een boekenstand van boekhandel Limerick met het boek van Pia Fraus, samen met twee boeken van Gaea Schoeters, Het geschenk en De kunst van het vallen. Een eerste hint van wie Pia Fraus werkelijk is?
Het was een boeiende avond, waarin werd gezongen door Els Mondelaers, voorgelezen door Joke Devynck (perfecte stem!), en mooie woorden gesproken door de Querido-redacteur van Gaea, Eva. Els Mondelaers speelde verschillende nummers, van een burlesquenummer naar een Duits nummer, van heel ingetogen naar luid. Prachtig om mee te maken! En natuurlijk sprak Gaea zelf; ze ontluisterde het geheim van Pia en gaf een korte geschiedenis over Vrijages: over het tijdsbeeld, queer history en het ontstaan van haar schrijverschap.
Voor wie het dus nog niet door heeft: Gaea Schoeters is Pia Fraus! Dit was twintig jaar lang een van de best bewaarde geheimen in de Vlaamse literatuurwereld. Tot de vraag aan Gaea werd gesteld in een uitzending van Touché op Radio 1. De dag erop had haar uitgeverij al contact opgenomen om Vrijages opnieuw uit te brengen. Zou ze het opnieuw willen uitbrengen? Onder de naam van Pia of onder haar naam? En zouden ze iets veranderen aan de tekst? Het updaten naar hedendaagse termen? Door de ontwikkelingen van vandaag vond Gaea
het wel nodig om het opnieuw uit te brengen. De wereld is alleen maar meer kuis geworden en intolerantie neemt toe. Maar wel onder de naam van Pia, want Pia is een deel van haar, ze vallen niet helemaal samen. Daarnaast heeft Gaea ondertussen reeds een andere reputatie opgebouwd met haar boeken.
Vrijages werd door De Standaard beschreven als volgt:
Vrijages van Pia Fraus is de beste erotische literatuur die in jaren bij ons is verschenen, inbegrepen al wat uit het buitenland bij ons aanspoelt.
De verhalen werden voor het eerst gepubliceerd in het holebi-tijdschrift ZIZO. Het waren de jaren ’90, het was nog druk in de kast, maar de subcultuur bruiste van het leven. Het tijdschrift was taboe en werd dus in een hoekje bij de seksblaadjes gelegd. Ook al stond er véél meer in dan enkele erotische verhalen, onder meer ook politieke stukken.
Pia wou de eroticaverhalen als boek uitbrengen, maar doordat het over vrouwen die op vrouwen vallen ging, wou geen enkele uitgeverij het wagen. Tot Johanna Pas de eigen uitgeverij ’t Verschil begint, gelijknamig aan haar boekhandel. Het boek verkocht toen niet zo goed, totdat een journalist bij De Standaard het gelezen had. De verkoop ging de lucht in en het werd zelf meer dan een ‘nicheboek’. Het boek is een pleidooi voor emancipatie, waar vrouwen evenzeer kunnen genieten als mannen, en er een vrijheid is zonder angst voor repercussies. Daarnaast zijn verschillende personages genderfluid. De link werd dan ook gemaakt met het eveneens onlangs heruitgegeven Orlanda van Jacqueline Harpman (Uitgeverij Orlando). Vrijages is nog altijd uniek in zijn soort. Erotische verhalen tussen vrouwen komen nog steeds niet veel voor, moeten gedecodeerd worden of zijn geschreven door cis-hetero mannen. Het is erotiek van de bovenste plank, spannend, zowel conventioneel als onconventioneel en maakt komaf met clichés. In 2013 kwam Meer vrijages uit, met oudere personages en wat minder expliciet. Het werd ook wel eens te literair genoemd.
In een tijd waarin queer boeken worden verbannen is de heruitgave van Vrijages dus een feest. Dat werd letterlijk genomen, want na de boekvoorstelling was er nog een 90’s dance party met DJ Oxana.
Het is uitkijken naar de heruitgave van Meer vrijages én naar een derde Vrijages-boek, mee geëvolueerd met Pia. En ondertussen Vrijages lezen natuurlijk!
Voor wie geen genoeg kan krijgen van Pia Fraus, zijn er enkele artikelen te lezen in De Standaard: gaea-schoeters-laat-vrijages-van-alter-ego-pia-fraus-nog-eens-los-op-de-wereld-hoe-totalitairder-de-wereld-hoe-koeler-het-bed (geschreven door Gaea Schoeters), gaea-schoeters-out-zich-als-porno-auteur-pia-fraus-onze-redacteur-wist-het-geheim-20-jaar-lang-te-bewaren, Steven Van Ammel probeerde Pia Fraus naar het Duits te vertalen: “Aber das ist Porno, Schatzi”.
Hanne Puype
Fotocollage Gaea Schoeters cop. https://www.gaeaschoeters.be/b...
