Een vrouw die wil verdwijnen in het landschap ontdekt dat begraven woede nooit zwijgt

Hedwig leidt een wat teruggetrokken bestaan in het noorden van het land, tussen veenmeren en rietlanden. Ze verdient haar inkomen met het redigeren van manuscripten en heeft een halfslachtige relatie met een schapenhouder. Als ze zich op een dag afvraagt hoe het komt dat ze het liefst zou verdwijnen, zou willen opgaan in het landschap, dringt tot haar door dat een gebeurtenis die ze al vijftien jaar probeert te vergeten haar leven nog altijd bepaalt. Het besef wakkert een krachtige woede aan, een woede die elk moment tot uitbarsting kan komen.

Zonder de poëtische schoonheid van het veenlandschap uit het oog te verliezen, vertelt Lidewey van Noord in deze vlijmscherpe roman een verhaal dat de lezer genadeloos meesleurt en niet meer laat ontsnappen.

Het verhaal is onderverdeeld in drie delen die ook zo apart vernoemd worden. In het eerste deel maak je kennis met het hoofdpersonage Hedwig. Hedwig leidt een wat teruggetrokken bestaan in het noorden van het land, tussen veenmeren en rietlanden. Ze verdient haar inkomen met het redigeren van manuscripten en heeft een halfslachtige relatie met een schapenhouder, Markus. De proza waarmee ze dat toch wel mensenschuw leven omschrijft is zorgvuldig en indringend, met een zintuiglijke kracht die de lezer dicht bij de verteller brengt. De manier waarop gevoelens en innerlijke bewegingen zijn zo overtuigend verwoord dat het lezen aanvoelt als meelopen met de hoofdpersoon, stap voor stap door haar ervaringen heen. Je merkt dat die eenzaamheid een oorzakelijk verband moet hebben met die vroegere ervaringen. De relatie met Markus is uitzichtloos. “Wat maakt dat een mens wil verdwijnen? Vraagt ze zich af en dan schiet die vanuit haar een kracht naar boven die haar schokt. Ayutthaya. Daar eindigt deel 1 abrupt.

Deel twee vertelt het verhaal van vijftien jaar eerder in Ayutthaya. De herinnering aan wat haar vijftien jaar eerder in die Thaise stad is overkomen wekt een vulkanische, lang uitgestelde woede in haar op, een woede die schreeuwt om wraak.

Ongemeen hard en en je begrijpt het waarom.

In deel drie komen we weer terecht in haar leven nadat ze die schok van herkenning heeft geaccepteerd, maar ze is er nog en moet er mee verder, die lang uitgestelde woede welt in haar op, een woede die schreeuwt om wraak. En die wraak komt er, weliswaar op heel plotse wijze, eensklaps en spontaan. En jij als lezer, je blijft er mee zitten…

De as komt eerst is een literaire roman met een poëtische, introspectieve toon, waarin emoties en innerlijke spanningen centraal staan. De as komt eerst lijkt mij daarmee vooral aantrekkelijk voor lezers die houden van stilistische verfijning en psychologische diepgang, eerder dan van een plotgedreven verhaal niettegenstaande het onwaarschijnlijke maar wel begrijpelijk einde.