Meesterlijke roman over twee schijnbaar tegengestelde vrouwen
Meesterlijke roman over twee schijnbaar tegengestelde vrouwen
Tove Jansson, de schepper van de Moemins, de nijlpaardachtige wezens in haar kinderboeken toont met De eerlijke bedrieger haar groot schrijverschap. In deze kleine maar indrukwekkende roman onderzoekt ze met een bedrieglijk eenvoudige stijl grote thema's als waarheid, macht, eenzaamheid en zelfbedrog.
In een ingesneeuwd Zweeds dorp kruisen de levens van twee vrouwen die elkaars tegenpolen lijken. Katri een vreemde jonge vrouw die met haar jongere broer Mats een teruggetrokken leven leidt zet een inbraak bij een bejaarde kunstenares Anna in scène om haar ervan te overtuigen dat ze gezelschap nodig heeft. Anna Aemelin is een succesvolle illustratrice van kinderboeken, die zich heeft neergelegd bij het tekenen van lieflijke konijnen terwijl ze eigenlijk iets heel anders wil creëren.
Ik heb zo het vermoeden dat Katri heden ten dage zeker een diagnostisch etiket zou hebben en de vraag is maar of Anna niet eerder een zekere sluwheid bezit. Langzaam nemen ze elkaars karaktereigenschappen over. Wie is hier eigenlijk wie aan het bedriegen?
Tussen leugens en waarheid ontvouwt zich een meesterlijke roman over de machtsverhouding tussen twee vrouwen, een fascinerend psychologisch schaakspel waarin de rollen voortdurend verschuiven.
Is Katri werkelijk de manipulator, of schuilt achter Anna's ogenschijnlijke naïviteit meer sluwheid dan aanvankelijk lijkt? En wie bedriegt uiteindelijk wie?
Jansson schrijft glashelder en sober, maar achter elke ogenschijnlijk eenvoudige zin gaat een wereld van betekenis schuil. Ze observeert messcherp hoe mensen zichzelf verhalen vertellen om de werkelijkheid draaglijk te maken en hoe eerlijkheid soms net zo manipulerend kan zijn als een leugen. Veel blijft onuitgesproken, waardoor de lezer voortdurend zelf de morele verhoudingen moet aftasten.
Juist die ingetogenheid maakt De eerlijke bedrieger zo indrukwekkend. De spanning zit niet in spectaculaire gebeurtenissen, maar in kleine verschuivingen in de machtsverhouding tussen beide vrouwen en in de subtiele veranderingen die ze bij elkaar teweegbrengen. Het resultaat is een gelaagde, sfeervolle roman die vragen stelt zonder ze volledig te beantwoorden en daardoor nog lang blijft nazinderen. Een meesterlijke psychologische roman die je onderdompelt in het eenzame winterse bestaan van een Zweeds afgelegen dorp waarin schijn en werkelijkheid voortdurend in elkaar overlopen.
