Waar houvast ontbreekt, groeit de verleiding van orde — en raakt een jongen langzaam zichzelf kwijt. Radicalisering begint niet met haat, maar met een verlangen om gezien te worden.

Davide Coppo’s debuutroman De verkeerde afslag is een voorzichtig maar indringend coming-of-age-verhaal dat onderzoekt waarom een onopvallende jongen uit een gewone, burgerlijke omgeving kan worden aangetrokken tot extreemrechtse groepen. Coppo kiest ervoor de fascinatie voor orde en het verlangen naar volledigheid en duidelijkheid als motor van die aantrekkingskracht te laten zien. Zijn roman schetst geen ideologische overtuiging, maar een emotionele honger naar richting, identiteit en betekenis.

Het verhaal wordt geplaatst tegen een breder maatschappelijk decor. De ouders van de jonge protagonist Ettore belichamen een Italiaanse middenklasse die politiek en geschiedenis tot vanzelfsprekendheden heeft gereduceerd. Antifascisme is iets wat men niet meer bespreekt, maar eenvoudigweg “aanwezig” acht. Juist daardoor ontstaat een vacuüm waarin nieuwe, gevaarlijke aantrekkingskrachten kunnen ontkiemen. Coppo werkt die spanning tussen familiale onwetendheid en jeugdige ontvankelijkheid voor radicale verleiding uit in een verhaal dat tegelijk teder en verontrustend is.

Ettore is vijftien, een scholier die opgroeit tussen provinciestad en grootstedelijke schoolomgeving, en die langzaam, bijna onopgemerkt, de verkeerde afslag neemt. Coppo toont geen dramatische breuk, maar een geleidelijke verschuiving: de jongen laat zich verwonderen, verliest zich in symbolen, groepen en rituelen. Niet uit overtuiging of haat, maar vanuit een zoektocht naar houvast, naar een plaats in de wereld.

De auteur schrijft met een opmerkelijke beheersing. Zijn stijl is helder en gecontroleerd, zonder overbodige poses of retoriek, waar. Je gezien het thema vlug zou in verzanden, straf voor een debuut. Zijn toon varieert van ijle gevoeligheid tot rauwe beschrijvingen van groepsdynamiek en geweld. De nadruk ligt steeds op de geloofwaardigheid van het innerlijke proces: niet alleen het hoe van radicalisering, maar vooral het waarom.

Coppo weigert de eenvoudige indeling in daders en slachtoffers. In plaats daarvan ontvouwt hij stap voor stap de sociale en emotionele omstandigheden waarin vervreemding, onzekerheid en de hunkering naar erkenning zich vermengen tot iets dat onschuldig begint en gevaarlijk eindigt. De adolescentie verschijnt bij hem als een kluwen van stemmen en tegenstrijdige impulsen, een fase waarin de zoektocht naar betekenis gemakkelijk ontspoort richting een geweldszuchtige identiteit. Daarbij houdt de auteur bij zijn hoofdpersonage een subtiele balans tussen zelfbekentenis, afstand en literair onderzoek. Zijn roman leest als een spiegel: een stille waarschuwing voor hoe politieke extremen zich kunnen nestelen in het alledaagse, in de onopvallende leegtes van het gewone leven.

Coppo toont dat het neofascisme in zijn boek niet het eindpunt is, maar een katalysator voor jonge mensen die het gevoel hebben hun houvast te verliezen — en die daardoor letterlijk de verkeerde afslag nemen. Doordat het verhaal zich afspeelt in de vroege jaren 2000, niet in de klassieke periode van Italiaans extreemrechts, krijgt het een actuele lading. De verkeerde afslag is een coming-of-age-verhaal, maar dan omgekeerd: het gaat over het worden van iets wat je nooit wilde zijn, of misschien over het verkeerd begrijpen van wat je wilde worden.

Het resultaat is een roman die de kleine, dagelijkse mechanismen van vervreemding en het verlangen naar zekerheid blootlegt. Coppo volgt zijn personage met empathie en precisie, zonder te vervallen in moralisme of goedkope sensatie. Zijn debuut is tegelijk thematisch urgent en stilistisch veelbelovend — een scherpzinnige, tedere verkenning van hoe het kwaad niet ver weg begint, maar in de stiltes tussen ons.

Het zette mij tot denken…