Een mooie geschiedkundige inkijk in de Japanse samenleving

Met de leesclub van Boekhandel Walry lazen we De zwevende wereld van Annejet van der Zijl. In 1823 vertrok een jonge Duitse arts, Franz von Siebold naar Deshima, de Hollandse handelspost in het hermetische Japan. Zeven jaar later wordt hij verbannen uit Japan en wordt hij ook gescheiden van zijn grote liefdes, de concubine Sonogi en hun gezamenlijke dochter Oine. Franz von Siebold hoopt ooit terug te kunnen keren naar Japan en wordt ’s werelds grootste Japanexpert. Oine Kusumoto ontwikkelde zich met haar vaders voorbeeld voor ogen tot de eerste vrouwelijke arts in haar land. In 1854 stelt Japan zich open voor de buitenwereld en kunnen vader en dochter elkaar weer in de armen sluiten. Hun weerzien pakt echter anders uit dan ze verwacht hadden.

Naast het verhaal van Franz von Siebold en zijn dochter Oine Kusumoto wordt ook de geschiedenis van Japan weergegeven. Japan dat zich eerst afsloot voor de buitenwereld en zich dan gaandeweg openstelt. De geschiedenis van Japan zit mooi verweven tussen het verhaal van Franz von Siebold en zijn dochter. Zijn dochter is een feministe avant la lettre en wil arts worden, net als haar vader, maar haar vader zelf heeft hier weinig bewondering voor. Franz von Siebold komt zelf weinig sympathiek over. Hij lijkt een alfamannetje te zijn met weinig respect voor vrouwen. Zijn belang is vooral om zijn naam te vestigen in Japan.

Japan dat we kennen als land van meditatie en zen toont ook zijn harde en strijdlustige kant tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook de mooie prenten zijn een aanvulling bij het idee dat we van Japan hebben en het is soms grappig om te zien hoe de Japanners westerlingen aanschouwen. Voor mij was vooral de geschiedenis van Japan een meerwaarde en een eyeopener. De relatie tussen Franz von Siebold en zijn dochter had misschien nog iets meer uitgewerkt mogen worden.

Annejet van der Zijl richt zich hoofdzakelijk op de Angelsaksische wereld en had niet gedacht dat ze ooit een boek over Japan zou schrijven tot het verhaal van Franz von Siebold zich aandiende. Annejet van der Zijl slaagt erin om zijn geschiedenis met de geschiedenis van Japan te vermengen en toont zo een mooie geschiedkundige inkijk in de Japanse samenleving.