Jan Stevens
Leestip van Jan Stevens
Boeken zijn slechts dragers van een verhaal. Verhalen blijven in mijn hoofd.

Als je houdt van poëtisch proza, experimentele vertelvormen en romans die grote vragen stellen

11 juni 2026 - 14 keer bekeken

Dit is geen toegankelijke of conventionele roman. Centraal staat de Helm, de enige officieel benoemde wind van Engeland, die niet alleen als natuurverschijnsel maar als een eigen personage door het boek waart. Vanuit dat uitgangspunt verbindt Hall verschillende tijdperken en generaties, en verkent zij thema's als klimaatverandering, menselijke vergankelijkheid, folklore en de vaak moeizame relatie tussen mens en landschap.

Helm, de wispelturige wind die sinds het begin der tijden doorheen het Eden-dal in het noordwesten van Engeland raast vertelt hier zijn eigen verhaal, gezien door zichzelf maar door de ogen van degenen die erdoor worden geraakt: de prehistorische NaNay die Helm inzet bij haar zoektocht naar een magische steen; een tovenaar-priester in de middeleeuwen die de wind wil uitdrijven; een victoriaanse ingenieur die probeert Helm in beeld te brengen en een boerendochter die gek is op Helm. Maar in het hier en nu begint klimatoloog Selima, omringd door haar meetinstrumenten op de ‘Helm-berg’, te vrezen dat het einde van de wind nabij is.

Dit resulteert in een indrukwekkend en meeslepend epos over klimaatverandering in "slow motion". Hall slaagt erin om een verhaal te construeren dat duizenden jaren menselijke ervaring in het samenleven met oerkrachten omvat zonder de individuele en emotionele impact op het individu uit het oog te verliezen. Elk afzonderlijk deel dat doorheen de roman is verweven is een eigen intensieve identiteit, terwijl de verschillende episodes samen een groter geheel vormen. De combinatie van mythische elementen, wetenschappelijke observaties en een diep gevoel voor de kracht van het landschap is zo bijzonder.

Het blijft echter een gedurfd literair experiment dat veel vraagt van de lezer, de gefragmenteerde structuur en de vele sprongen in tijd zullen sommige lezers wel eens kunnen ontwrichten. Het boek vraagt geduld en bereidheid om je aan zijn eigen logica over te geven. Wie dat doet, zal een werk ontdekken met een zeldzame poëtische kracht en een geheel eigen verbeeldingswereld. Door je steeds maar verder te laten meevoeren met de stem van Helm krijg je gaandeweg een overzicht op de verbintenissen die je uiteindelijk de alomvattende kracht van de wind laten beseffen. De wijze waarop Helm die nietige individuen bekijkt en observeert met dat fijne vleugje humor is gewoon grandioos. Het ontbreken van een overkoepelende plot zal voor sommigen misschien als een gemis ervaren worden. Maar juist het meedeinen op die observaties van Helm, die open en fragmentarische vorm waren voor mij een bron van fascinatie.

Als je houdt van poëtisch proza, experimentele vertelvormen en romans die grote vragen stellen over tijd, landschap en de plaats van de mens in een veranderende wereld dan is Helm puur leesgenot. Wie op zoek is naar een klassiek opgebouwd verhaal met een duidelijke plot en vertrouwde narratieve houvast, zal hier zijn gading niet vinden.

Ik heb er mateloos van genoten!

Synopsis

Een onvoorspelbare, stormachtige wind houdt de bewoners van Cumbria en vele onderzoekers al eeuwenlang in zijn greep.

Jan Stevens
Leestip van Jan Stevens
Boeken zijn slechts dragers van een verhaal. Verhalen blijven in mijn hoofd.

Helm
Titel:
Helm
Auteur:
Sarah Hall
Vertaler:
Joris Vermeulen
# pagina's:
412 p. : kaart
Uitgeverij:
Ambo|Anthos
ISBN:
9789026372179
Materiaal:
Boek
Onderwerp:
Klimaatveranderingen, Magisch-realisme, Mens en natuur, Groot-Brittannië ; mythen, sagen en legenden