Hoe de doorwerking van historische gebeurtenissen zich niet beperkt tot het verleden, maar generaties lang blijft resoneren

• Wenen, 1914. In het Praterpark redt de zesjarige Viktor Rosenbaum het weeskind Bubi uit een vijver, een daad die niet alleen een leven redt, maar ook het begin markeert van een hechte, levenslange verbondenheid. Bubi wordt opgenomen in de welgestelde, intellectuele Weens-Joodse familie Rosenbaum, waar hij een thuis vindt dat tegelijk warm en veeleisend is. Viktor zelf groeit uit tot een buitenbeentje: een charmeur, een patser, een rusteloze geest die geen enkele studie weet af te ronden en daarmee het geduld van zijn familie zwaar op de proef stelt. Toch schuilt achter zijn roekeloze bravoure een onvoorspelbare kracht. Wanneer in 1938 de Anschluß Oostenrijk in de greep van het nazisme brengt, blijkt Viktor in staat tot een onverwachte heldhaftigheid. Met een mengeling van vindingrijkheid, lef en brutaliteit doet hij er alles aan om de mensen van wie hij houdt te beschermen.
• Nijmegen, 1994. Generaties later groeit Geertje Rosenbaum op in de schaduw van dat verzwegen verleden. Als jongste telg van de familie verzet ze zich tegen de angst en schaamte die haar omgeving lijken te beheersen. Waarom blijft haar familie zich verschuilen achter stiltes en omwegen? En waarom wordt Viktor, de broer van haar grootvader, consequent doodgezwegen? Gedreven door een groeiende onrust en een verlangen naar helderheid begint Geertje haar eigen onderzoek. Wat ze ontdekt, is even onthutsend als onwaarschijnlijk: een familiegeschiedenis waarin heldendom en trauma, loyaliteit en geheimhouding onlosmakelijk met elkaar verweven zijn.

In dit sterke en doordachte debuut toont Fanto hoe de doorwerking van historische gebeurtenissen zich niet beperkt tot het verleden, maar generaties lang blijft resoneren. De roman is zorgvuldig opgebouwd uit verschillende tijdslagen die in elkaar grijpen en elkaar betekenis verlenen. Die gelaagde structuur vraagt een actieve leeshouding: de lezer moet zelf verbanden leggen, stiltes interpreteren en impliciete betekenissen blootleggen. Juist in de spanning tussen onthulling en verzwijging schuilt de grote literaire kracht van het boek.

Op indrukwekkende wijze weet Fanto de erfenis van de Holocaust invoelbaar te maken zonder deze expliciet te benoemen. Via omwegen, stiltes en eufemismen raakt ze aan de diep menselijke kern van angst, ongeloof en ontwrichting. Wat niet gezegd wordt, krijgt een gewicht dat soms zwaarder is dan uitgesproken woorden. Daarmee sluit de roman aan bij een bredere literaire traditie waarin trauma zich juist manifesteert in het onzegbare.

Tegelijkertijd blijft Fanto’s stijl helder en toegankelijk, met een fijnzinnig gevoel voor nuance. Ze balanceert zorgvuldig tussen ernst en lichtheid, waardoor de personages nooit gereduceerd worden tot dragers van geschiedenis alleen. Integendeel: ze bewegen zich als mensen van vlees en bloed in de schaduw van een verleden dat slechts fragmentarisch gekend en toegelaten wordt. In die spanning tussen weten en niet-weten ontvouwt zich een indringende zoektocht naar identiteit, verbondenheid en houvast, een zoektocht die de lezer niet onberoerd laat.