Dicht op haar vel

Ongemak(kelijk). De woorden doken heel de tijd op in mijn aantekeningen bij het lezen van deze Lize Spit. Autobiografie ... is een onverbiddelijk boek, maar ook een boek vol mededogen. Heel confronterend, maar ook vaak grappig.

Ik schuifel op mijn stoel als Spit heel intiem wordt. Over haar eigen lichaam, over het drinken van haar moeder, over het gebrek aan intimiteit bij haar moeder, over het gebrek aan inleving bij haar vader, over het drinken van haar vader, over haar ontdekkingstocht als kind op haar ongemak, over alle kwaaltjes die ze over zichzelf leek en lijkt af te roepen, en over zichzelf als jonge vrouw op haar ongemak in dat lichaam van haar. We zitten in dit boek heel dicht op het vel van de auteur. Moedig.

Maar ook: hoe dicht sluit ze aan bij mijn eigen gevoelens en ongemak in mijn jeugd, waar ik ook allang iets wilde over schrijven, maar niet de combinatie van onverbiddelijkheid en mededogen vond om het (nu al) te doen. Hoe goed voel ik (voelen velen?) het oncomfortabele van al die huiselijke situaties aan? Familie kan je niet kiezen, om het met een cliché te zeggen. Iets wat je overigens absoluut moet vermijden, vindt Spit.

Spit slaagt er niet alleen in inleefbare scènes neer te zetten, maar ook herkenbare. Dat ze zich altijd moet wegstoppen uit de aandacht. Haar naïveteit als kind. Haar onvermogen om uit de bol te kunnen gaan. Of om intiem te zijn met haar ouders. Ook haar neiging om heel de tijd rekening te (moeten) houden met haar ouders en met anderen in het algemeen, zodat ze nooit eens gewoon spontaan is. Het hoofdpersonage Lize Spit is alles tegelijk: dochter, kind, op de vlucht voor de ouders, op zoek naar aanhankelijkheid bij de ouders, bezorgd, onverschillig, geïrriteerd. De onduidelijkheid in dat hoofd van haar wordt beklemmend - en heel erg accuraat ook - weergegeven.

Autobiografie ... verandert meerdere keren van focus. Haar haperende lichaam - waar het hoofd deel van uitmaakt - krijgt in de loop van het boek een steeds prominentere plaats. Tot het weer helemaal een andere richting uitgaat en het aftakelende lichaam van de mama alle aandacht krijgt. En iets helemaal anders: Autobiografie ... is ook het literaire werk waarin het recordaantal Whatsapp groepjes in staan.

Ik heb lang getwijfeld vooraleer me aan de boeken van Lize Spit te begeven, maar dat was niet terecht. Lize Spit is met dit eigentijdse èn tijdloze boek een gevestigde waarde geworden. Meesterwerk! 100%.