Stomp in de maag
Ik begin met één, vrij vertaalde, prachtige zin uit het boek: ‘Tranen rolden van zijn wangen, geen tranen die glanzende strepen op je huid tekenen, maar wel van die massieve tranen, die zodra ze bijna gevormd zijn al te pletter vallen op de grond.’
Je kan nooit echt blij zijn als je een boek van Édouard Louis leest, maar dat hoeft ook niet. Lees L’EFFONDREMENT als een sociaal pamflet en denk na over hoe je de wereld kan verbeteren. Aan de hand van de zelfdestructie van zijn halfbroer laat de schrijver je alweer door een wereld dwalen in het rauwe arbeidersmilieu van Noord-Frakrijk. Hij neemt je mee op een tocht van drank, drugs en misdaad. Een wereld waaraan hij zich heeft ontworsteld en die hij als geen ander weet te verwoorden. Soms met de grove taal van huiselijk geweld en de onderkant van het leven. Een flinke stomp in de maag krijg je wanneer je een jongeman ziet opgroeien met een vader en moeder die weinig om hem geven. Twaalf stielen en dertien ongelukken, hoop en dromen. Tot de alcohol zich helemaal meester van hem maakt en de eindsprint naar een zekere dood wordt ingezet.
Louis beschrijft hoe hij gevoelloos is, als zijn halfbroer sterft. Toch probeert hij als een echte rechercheur aan de hand van getuigenissen zijn broer te ontrafelen. Was er iets aan te doen? Is er een schuldige? Of zijn er nu eenmaal mensen die elke vonk gebruiken om het verwoestende vuur in zichzelf brandende te houden. Kan een leven gebroken worden door een gebrek aan kansen, of zoals Louis zegt: ‘het gebrek aan herkansen.’ Dikwijls krijgen kansarmen maar één kans, wat niet zo is aan de top van de sociale hiërarchie. Is de toekomst geen toekomst als er alleen maar een herhaling kan zijn van lijden?
Filosoof Louis neemt veel citaten over van Binswanger, Foucault en Freud om verklaringen te vinden in zijn zoektocht. Het blijft een analyse zonder conclusie en zelfs in de laatste paragraaf ontdekt hij nog dingen die hij niet wist over zijn halfbroer. Hij kluistert je in L’EFFONDREMENT vast aan zijn boek en op het einde tolt je hoofd omdat je zelf een verklaring wil vinden.
