Wie het Chinees systeem wil kennen moet dit boek lezen!

Jeanne Boden groeit op in een dorp tegen de Nederlandse grens. Rusteloosheid en nieuwsgierigheid doen haar op zoek gaan naar grenzen die veel verder liggen dan de grenspaal in de ouderlijke achtertuin. Zo komt het dat ze zich in het begin van de jaren 90 verdiept in de Chinese taal en cultuur. Ze studeert en woont in een China dat in die tijd nog vuil en smerig is. Toch bewondert ze de waarden van de Chinezen en de invloed van het confucianisme en het taoïsme. Tijdens haar verblijf ziet ze hoe onder Deng Xiaoping en zijn opvolgers hervormingen gebeuren en hoe China verandert.

Jeanne Boden respecteert het organisatietalent van de Chinezen. Terzelfdertijd beseft ze dat hun effectiviteit vóór alles gaat en dat de snelheid waarmee veranderingen gebeuren alleen maar mogelijk is als er een centrale overheid is die alle beslissingsrecht heeft. Ook zelf ervaart de auteur aan de lijve dat er in China geen individuele keuzes bestaan.

Wanneer Boden schrijft over de intrede en de machtspolitiek van Xi Jinping met zijn One Belt One Road krijgt het boek -in de context van de actuele geopolitiek- voor mij een thrillergehalte. Als dan ook de raciale superioriteitsgevoelens ter sprake komen stijgt de spanning zeker. Het is trouwens in China dat Boden voelt hoe racisme voelt. Ze maakt er mee wat het grootste deel van de wereldbevolking dagelijks meemaakt. Ze citeert in haar boek een Ghanese cardioloog. Racisme in het Westen benoemt hij als een gapend trauma, een open wond die kan genaaid worden, maar altijd een litteken zal achterlaten. Racisme in China omschrijft hij als talloze mieren die over je huid kruipen, die niet bijten, maar gewoon overal rondkruipen, tot je van ongemak doodgaat.

Toch laat Boden niet na om ook onze westerse visie op de korrel te nemen. Ze kijkt heel kritisch naar de aanpak die we bij onze geschiedschrijving hanteren en waar we ervan uitgaan dat de mens steeds naar een intelligenter niveau evolueert. Beter dan wie ook weet ze dat er duizenden jaren geleden al culturen waren die hoogstaander waren dan wat we vandaag kennen.

De Grens is moeilijk onder te brengen in een bepaald genre. Deels autobiografisch. Deels een reisverslag. Dan weer filosofische beschouwingen en reflecties over ons onhandig omgaan met de dood. Of een krachtig betoog over politiek en ons westers tijdsbeeld. En dan weer een ode aan betekenisvolle denkers en kunstenaars. De Grens gaat over zoveel. Zoals Boden zelf zegt: het gaat over niets en alles.