De Grote Zaal: een kleine roman met een grote emotionele impact over oud worden en eenzaamheid. Prachtige proza!

Een roman uit 1953, een verhaal van meer dan zeventig jaar oud, van nauwelijks 126 pagina’s, in een ruk uitgelezen en zowaar met een krop in mijn keel dichtgeslagen. Ik ben zwaar onder de indruk.

Niettegenstaande de omgeving en de maatschappelijke context gedateerd zijn blijft de zorg voor hulpbehoevende ouderen een universeel en hedendaags gegeven. Het zoeken naar dat evenwicht tussen je eigen leven en dat van een ouder waar je zielsveel van houdt maar ook het als ouder loslaten en het leven van je kind begrijpen is de mondiale rode draad doorheen die wondermooie verhaal. Jacoba van Velde dringt door tot het diepste van je ziel zonder in de valkuil van sentiment te struikelen.

Stel je voor, begin jaren ’50 en de hedendaagse werking van woonzorgcentra is ongekend. Geertruide wordt op een dag wakker in een bed op een zaal. Ze vermoedt dat ze naar een verpleeghuis is gebracht en heeft slecht vage herinneringen aan een beroerte. Haar enige dochter en laatste familielid Helena woont in Parijs en kan haar, gezien de historische context, maar weinig bezoeken. Terwijl Geertruide haar moeizaam aanpast aan het leven in het tehuis op een zaal en zich angstig afvraagt wat er komen zal vertelt Helena ook haar verhaal. Twee levens, een dat zal eindigen en een dat nog voluit geleefd wordt, krijgen gezien doorheen de gedachten van moeder en dochter vorm. Het zijn twee contraire levens, een dat zich volledig wegcijferde en een dat volledig gaat voor zelfstandigheid. Terwijl Geertruide haar eigen leven overschouwt doet Helena dat in gedachten over haar moeder waarbij je als lezer een prachtig beeld krijgt van een vrouw die zich anno de jaren ’50 ten dienste stelt van haar man en haar kind.

Alhoewel De Grote Zaal een prachtige roman is vol mededogen over de eenzaamheid van het ouder worden zijn de bitterzoete confrontaties met de andere slaapzaalbewoners dikwijls smartelijk hilarisch.

De Grote Zaal: een kleine roman met een grote emotionele impact over oud worden en eenzaamheid. Prachtige proza!