De hebzucht en almacht van Silicon Valley

Een tiental jaar heb ik voor mijn werk deel mogen uitmaken van de startup scene in Vlaanderen en op de eerste plaats in Gent. Ter inspiratie maakte ik ook een doortocht in Silicon Valley en sprak met investeerders, met Stanford profs, en op events met veel uitvinders, IT-ers en ondernemers.

Vandaag kan ik alleen maar versteld staan kijken hoe die scene, vooral dan in de Valley, onherkenbaar veranderd is. Het is niet zwart-wit maar in 'mijn tijd' (de jaren 2005-2015) waren de jonge wereldveroveraars veranderingsgedreven, terwijl ze daarna meer en meer geld-, invloed- en machtgedreven werden.

De techbro's waar de Volkskrant-journalisten het in dit boek over hebben, zijn in die jaren ook overgeheld naar het republikeinse kamp en op hol geslagen. Vandaag kan je je niet meer inbeelden dat Elon Musk ooit hèt rolmodel was voor groene eigenzinnige jongeren die impact wilden hebben. Nu is hij de verpersoonlijking van het kwaad. En de architect van helse toekomstscripts.

Vandaag zijn de jeugdige bestormers van de tech scene die Google, Facebook, Open AI, Paypal en andere opgericht hebben, monopolisten en oligopolisten geworden met als eerste doel hun miljardenportefeuilles verder aanvullen en - meer nog - de wereld, nee het heelal, naar hun hand zetten.

Het gaat ver. Heel ver en je mag het gevaar ervan niet onderschatten, zeggen de auteurs. Meerdere techbro's, het eliteclubje IT-miljardairs in Silicon Valley, hebben van de pot gerukte doelen en visies. De mensheid vervangen door een digitale versie - transhumanisme. Het heelal koloniseren en vol datacenters en woonlabo's bouwen om de uittocht van de mensheid - vooral de elite ervan - naar Mars en co mogelijk te maken. Onsterfelijkheid bereiken. Oneindige groei realiseren bij een wereldbevolking van tientallen miljarden. Die vervolgens interplanetair door surveillance kapitalisme onder controle gehouden worden.

Velen van ons lazen in onze jeugdjaren science-fiction boeken en dystopische verhalen die ons wilden waarschuwen tegen ontsporingen hier op aarde en tegen vernietigende interplanetaire oorlogen. Het ongelooflijke is dat de techbro's - allemaal wit, middenklasse en mannelijk - die ook die verhalen lazen ze als een inspirerend model interpreteerden van de wereld van de toekomst waaraan zij vorm en inhoud willen geven.

Natuurlijk is de hoofdrol weggelegd voor AI. Je krijgt voldoende naar je hoofd geslingerd in welke mate AI en AGI zowel een wereldverbeterende als een wereldvernietigende zaak zijn. En dat ons voortbestaan als mens in het gedrang is als AI met ons aan de haal gaat. Ook hier weer het uiterst boeiende debat of we beheerder van of slachtoffer of slaaf van de technologie zullen worden.

Als de techbro's het (nog meer) voor het zeggen zullen hebben, zal de planeet en het heelal, het werk en de mens zelf onherkenbaar veranderen in de nabije toekomst. Na dit boek en nu we in de hoofden en algoritmes meegekeken hebben, denk ik dat dat echt niet iets is om naar uit te kijken. Misschien is AI godgelijk, maar wellicht is het duivels. En hetzelfde geldt voor zijn scriptschrijvers, de techbro's.