Een zoektocht naar liefde en inspiratie

Huisvrouw Ella Rubinstein is veertig jaar oud en ongelukkig getrouwd wanneer ze een baan als proeflezer aanneemt op een literair agentschap. Haar eerste opdracht, het lezen van een manuscript over de mystieke soefi Rumi, werpt een nieuw licht op Ella's eigen leven - en op haar opvattingen over de liefde.

Ella wordt verliefd op Aziz Zahara, de schrijver van het manuscript ‘Zoete blasfemie’. Dit gegeven maakt de ene verhaallijn van de roman uit die zich afspeelt in het heden. De (althans voor mij) belangrijkste verhaallijn betreft het manuscript zelf dat zich afspeelt in de dertiende eeuw.

De roman bestaat uit hoofdstukken die afwisselend worden geschreven vanuit het perspectief van de hoofd- en nevenpersonages uit het manuscript: Sjams en Rumi, meester Baba Zaman en zijn novice, Rumi’s zonen Alladin en Sultan Walad, zijn (tweede) vrouw Kerra, hun geadopteerde dochter Kimya, en vele andere kleurrijke figuren. Deze worden afgewisseld met hoofdstukken over Ella, gesitueerd in de hedendaagse tijd.
Sjams van Tabriz is een zwervende derwisj die overal op zoek is naar God én ook naar zijn tweelingziel. Die zielsverwant vindt hij uiteindelijk in de beroemde Perzische mysticus en dichter Rumi en de liefde tussen beiden is oneindig groot. Veel mensen begrijpen hun vriendschap niet en ze vinden het ongehoord dat zo’n wijze geleerde als Rumi zich inlaat met een soefi derwisj.

Het soefisme is een mystieke stroming binnen de Islam die zich vooral focust op liefde, harmonie en tolerantie. Soefi Sjams hanteert veertig regels van de liefde, die hij doorheen het manuscript één voor één debiteert en die de rode draad vormen. Een voorbeeld:

"Je kunt God bestuderen via alles en iedereen in het universum, want God is niet enkel in een moskee, een synagoge of een kerk. Maar als je wilt weten waar zijn woning precies is, is er maar één plek waar je hem kunt bezoeken: in het hart van iemand die waarlijk liefheeft”.

De roman is een aaneenschakeling van mooie citaten, inzichten en wijsheden. Enerzijds wou ik het boek heel langzaam lezen om alle mooie zinnen en gedachten te laten bezinken, anderzijds was ik gehaast om verder te lezen en te vernemen wat er nog allemaal stond te gebeuren.

Elif Shafak wordt terecht de meest gelezen schrijfster van Turkije genoemd. Ze opent voor mij de deur naar andere culturen en ze heeft prachtige ideeën over hoe de Oosterse en de Westerse cultuur elkaar zouden kunnen opwaarderen. Als lezer zou je bijna vergeten dat al het moois wat Sjams of Rumi zeggen, hun door Shafak in de mond wordt gelegd.

Enkele pareltjes:

“Net zoals klei hevige hitte moet doorstaan om sterk te worden, kan liefde alleen vervolmaakt worden in pijn.”

“Voorbij een bepaald stadium schieten woorden tekort. Als je je in het gebied van de liefde begeeft, heb je geen taal meer nodig.”

“Zoals Rumi heeft gezegd: liefde is het water van het leven.”

Ik zou nog zoveel kunnen schrijven over dit boek, maar eigenlijk heb ik maar één afsluitend advies: lees het zelf en geniet!