Bij de overzichtstentoonstelling van het werk van Yayoi Kusama
In 2002 verscheen Infinity Net in het Japans. In 2011 was de eerste druk van de Engelse vertaling er. Sindsdien is de aandacht voor het werk van beeldend kunstenaar Yayoi Kusama alleen maar vergroot. Het predicaat beeldend kunstenaar doet haar tekort. Ze deed nog zoveel meer. Onder meer ook videokunst en (poëzie) schrijven. Vermeldenswaard op dat vlak is toch vooral deze autobiografie.
Momenteel loopt in Keulen nog tot augustus in het Ludwig Museum de expositie die het beste van Kusama, de polkadot en de pumpkin artiest, tentoonstelt. Het Ludwig Museum is ontzettend groot en dat is ook nodig om Kusama's reusachtige productie erin ondergebracht te krijgen. Ze maakt al bijna honderd jaar (!) kunst, maar haar werken zijn vaak ook nog groot en groots en nemen veel plaats in.
Dezelfde expositie verhuist daarna naar Amsterdam. Daarom en omdat mijn psychiater Yayoi Kusama noemde als de beroemdste bipolaire kunstenaar met een heel bijzonder verhaal, ben ik in de autobiografie Infinity Net gedoken.
Ook met het boek is er iets vreemds aan de hand. 200 pagina's gaan over de eerste 50 jaar van haar leven. Een 20tal pagina's over de volgende 50. Daar is een verklaring voor. Kusama had eind jaren 70 al drie serieuze zelfmoordpogingen gedaan - geen hulpkreten. Om haar leven te redden beslisten zij en haar hulpverleners om haar op te nemen in een psychiatrisch ziekenhuis.
Het ritme daar beviel haar zo goed dat ze nu al zo goed als vijftig jaar een studio ingenomen heeft binnen de muren van het ziekenhuis en daar is blijven wonen. Veel over die vijftig jaar is er niet te vertellen. Kusama eet, werkt en doet haar dagelijkse routine voor haar mentale gezondheid. Daarnaast maakt ze fulltime kunst en geeft artistiek vorm aan de drukte en de associaties in haar hoofd. We mogen er haar dankbaar om zijn.
De eerste vijftig jaar bestaan uit best heftige episodes. Een jong Japans meisje dat op haar eentje naar het westen trekt, waar ze de taal niet kent en zich ontheemd voelt, is niet niks. Ook niet dat ze bij haar terugkeer in Japan uitgespuwd wordt omdat het taboe over mentale stoornissen en afwijkend gedrag, zelfs van kunstenaars, levensgroot is.
Vandaag - en dat lees je niet in het boek - blinkt de ster van Kusama hoog aan het firmament. Haar zeer instagrammable kunst scoort op de sociale media. Alle jonge liefhebbers van kleur en kunst kennen haar werk via die weg. De marketingmachine draait gesmeerd. De bijna honderdjarige in haar wheelchair kan er met volle teugen van genieten.
