Kunst geneest, en bespaart zelfs op het gezondheidsbudget

Music is a force within itself,with a language we all understand.'

(Sir Duke, Stevie Wonder)

Eén van de allerslechtste maatregelen van een regering is besparen op het budget voor kunst en cultuur. Er is op macroniveau een vrij lineaire relatie tussen substantieel meer kosten aan gezondheid en een relatief kleinere uitgave aan kunst.

Tientallen voorbeelden en stellingen zoals deze maken van Kunst als medicijn mijn prettigste en leerrijkste leeservaring sinds heel lange tijd. Niet alleen dat, nooit eerder heb ik tijdens het lezen van een wetenschappelijk werk (meerdere keren) tranen in de ogen gekregen. Ik ben wel een makkelijke bleiter, maar zelfs dan !

Elk hoofdstuk van dit schitterende boek heeft een songtitel als hoofdstuktitel. 'I will try to fix it' heeft het over de geneeskrachtige effecten van kunst. Met als voorbeeld hoe het zingen en voorlezen voor de premature baby van de auteur die in een couveuse voor haar leven vocht, haar baby hielp rustiger worden. Pijn verdragen, stress verlichten, maar ook simpelweg sneller en beter genezen, treden op bij kunst aanbrengen in het operatief zowel als het therapeutische deel van een behandeling.

'Into the groove' is een andere hoofdstuktitel. 'Help me if you can, I'm feeling down' is nog één. En 'I will survive'. Muziek is een superpower, zo blijkt doorheen het hele boek. Muziek beluisteren, muziek spelen, zingen, dansen, neuriën, een liedje in je hoofd hebben .... het zijn allemaal medicijnen met effect en zonder bijwerkingen (tenzij een beter humeur). Welke muziek wanneer? Hoeveel beats in welke fase van genezing? Je krijgt er allemaal input over van Daisy Fancourt.

De quotes in het boek zijn ook geweldig.
'Friedrich Nietzsche had gelijk - 'We luisteren met onze spieren naar muziek'.' Entrainment noemt Fancourt het gelijktijdige optreden van entertainment en het trainen van je lichaam of geest.

Alle muziek helpt. Puccini, Bach, Beethoven en Verdi passeren de revue. Maar ook The Rolling Stones, Bob Marley, techno, Whitney Houston, Einaudi, heavy metal en Brian Eno. De ambient muziek van deze laatste krijgt zelfs meerdere pagina's, omdat de auteur wetenschappelijke proeven samen met een gemotiveerde Brian Eno uitgevoerd heeft. Hoe helpt ambient om rust te brengen en een geneeskundig effect te hebben? De muziekfreak in mij leert zelfs hoe de ontdekking van ambient bij Brian Eno tot stand kwam.

Kunst als therapie. Kunst als medicijn. Kunst als motivator. Kunst voor cognitieve reserves. Kunst voor taalontwikkeling. Kunst voor neurodiversiteit.

'Als ik klaar ben met schilderen, ga ik ter ontspanning weer schilderen'(Pablo Picasso)

Als liefhebber heb ik het vooral over muziekvoorbeelden. Maar alles kan helpen - bij specifieke kwalen zelfs in de overtreffende trap - : buikdansen, goochelen, lezen, filmkijken, tekenen, breien en haken, een instrument bespelen.

Veel van de gunstige effecten van kunst kenden we intuïtief allemaal al. Hier is het wetenschappelijke bewijs. Kunst als medicijn is verplicte lectuur voor onze kabinetten en ministers van Cultuur en van Volksgezondheid. Opdat niemand nog op het debiele idee zou komen om op kunst en cultuur te besparen. En voor kabinetten en Ministers van Onderwijs. Opdat niemand nog op het achterlijke idee zou komen om in het lessenrooster te bezuinigen op het aantal uren creatief werk, tekenen en sport.