Moeders en vrouwen

Ik vond dit een van de fijnere boeken van Annie Ernaux. In De vrouw schrijft ze over de dood en het leven van haar moeder, daarmee volgt het als het tweede deel in een tweeluik, naast De plek, dat over haar vader gaat. In dit boek lees je hoeveel liefde ze voor haar moeder heeft en hoe complex de relatie met haar moeder tegelijkertijd ook was, nog veel complexer dan die met haar vader. De moeder is haar voorbeeld geweest en tegelijkertijd ook de persoon tegen wie ze zich moest afzetten, van wie ze zich moest onttrekken om zich aan het milieu waar ze uit voortkwam te kunnen onttrekken. De laatste passages in het boek is daardoor ook bijzonder mooi en beschrijven eigenlijk het boek in zijn geheel:

“Dit is geen biografie, natuurlijk ook geen roman, misschien iets tussen de literatuur, de sociologie en de geschiedenis. Mijn moeder, die geboren is in een onderdrukt milieu waaruit zij zich los wilde maken, moest eerst geschiedenis worden opdat ik mij minder alleen en kunstmatig voel in de overheersende wereld van woorden en ideeën waarin ik, naar haar wens, ben overgestapt.

Ik zal haar stem niet meer horen. Zij is het, en haar woorden, haar handen, haar gebaren, haar manier van lachen en lopen, die de vrouw die ik ben verenigen met het kind dat ik was. Ik heb de laatste band verloren met de wereld waaruit ik ben voortgekomen."