Een duizelingwekkend en ingetogen debuut!

BAM. Dit zorgvuldig gecomponeerde debuut van Falun Ellie Koos ging met de lezersprijs van de Bronzen Uil lopen, en dat begrijp ik helemaal. Het is zo'n verhaal dat onder je vel kruipt, je niet loslaat, je bij blijft.

Ik dacht dat het woord rouwdouwer een neologisme was, een creatieve taalvondst van de auteur (fantastisch met die assonatie en die rinkelende r aan begin en einde), maar het woord bestaat echt, en wordt ook ergens in het boek toegelicht. "Gewoon, aanpakkers. Mensen die hun eigen boontjes doppen." Elders lees ik: een ruw persoon. Iemand met eelt op de handen en haar op de tanden.
Protagonist Ada wil een rouwdouwer zijn, net zoals haar vader. Niet zoals haar jongere broer, die een leegloper, een nietsnut is. "Geen huppeltrut." In het disfunctioneel gezin waarin ze opgroeien is er geen ruimte. Letterlijk, want ze huizen in een veel te krappe caravan. Maar er is ook figuurlijk geen plaats voor zwakte, tranen worden teruggeduwd, pijn verbeten. Gehard moeten ze worden, meent hun vader, voor het leven dat geen genade kent.
Het verhaal schuurt en geeft je een ongemakkelijk gevoel als lezer. Hoe iedereen spartelt, hoe patronen zich herhalen, hoe liefde gefnuikt wordt. Wanneer Ada vlucht naar Spanje om daar houtkapper te worden bij de al even stugge Molina, een man met weinig woorden en een ruwe inborst, laaft ze zich aan de honden, die onvoorwaardelijk trouw zijn zonder iets terug te verwachten. Iets waar ze al heel haar leven naar hunkert. De scènes met de honden Bella en Lutien zijn intiem en indringend, en vond ik fantastisch geschreven. Herkenbaar voor een hondenmens als ik (al zolang ik me kan herinneren zijn er honden in mijn leven), maar ook zo mooi omdat ik stiekem ook heel blij word van verhalen met dieren, en honden doen het gewoon goed in literatuur. Schrijf ze in jullie verhalen, beste auteurs!
En dan heb ik het nog niet over de taal en de structuur gehad. Die is raak en niet overladen (een fout van veel debutanten) enerzijds en evenwichtig en uitgekiend gedoseerd anderzijds (een puike afwisseling tussen verleden en heden, waarbij tipjes van de sluier gelicht worden). Meesterwerk!

Dit debuut is fenomenaal, en de overigens prachtige cover past helemaal bij de inhoud. Een duizelingwekkend en ingetogen verhaal, dat ik heel graag wil lezen met mijn leerlingen volgend schooljaar, want hier zit zo veel waardevols in om over in gesprek te gaan!