"Je moet toch echt zelf je plek in de wereld uithakken."

Rouwdouwers is de debuutroman van Falun Ellie Koos.

En wat een debuut! Eéntje waar de hele literaire wereld van omver viel: Long-listed voor De Boon fictie en non-fictie 2026, genomineerd voor De Inktaap 2026, short-listed voor de Hebban Debuutprijs 2025, short-listed voor De Bronzen Uil 2025, winnaar van de publieksprijs Bronzen Uil 2025, short-listed voor de Libris Literatuurprijs 2025, long-listed voor de Boekenbon Literatuurprijs 2025.

Zelf zat ik afgelopen jaar in de lezersjury voor de Bronzen Uil en ik moet zeggen dat 2025 een bijzonder sterk jaar was op vlak van debuten. Een mogelijke verklaring voor de relatief weinige effectieve bekroningen voor dit nochtans echt indrukwekkende debuut.

Vanaf de eerste pagina wist Koos me mee te slepen in het verhaal door diens taalgebruik, diens personageschetsen en de sfeer die hen onmiddellijk zette: rauw, kwetsbaar en ontroerend.

“Rouwdouwers” zijn volgens de vader van Ada, het hoofdpersonage,

“ ‘Gewoon, aanpakkers. Mensen die hun eigen boontjes doppen.’ Hij kneep met twee vingers in het peesje in mijn schouder terwijl hij opstond. ‘Zoals jij.’” – p. 163

De harde en op het eerste zicht liefdeloze opvoeding die de vader zijn kinderen meegeeft, heeft op Ada, de eerstgeborene, “niet jankend”, en op Broos, haar broertje, “wel jankend” en “… er moest een tweede komen want van een enig kind kon alleen een verwend nest komen.”, en dus “Jij bestaat omdat ik besta.”, schrijft Ada aan Broos. Het boek laat zich lezen als een lange brief van Ada aan haar broer waarin genadeloos, met elke bijlslag in het hout dat ze hakt in Galicië, een gebeeldhouwd portret naar voren komt, het ambivalente beeld van de ruwe maar ook liefhebbende vader.

“En aan het warme verdriet in mijn vaders vermoeide ogen, die blik die ik als liefde ben gaan herkennen, kon ik zien dat ik die test gehaald had.” – p. 164

Dat Koos ook filmmaker is, kan die niet wegsteken. Hun uitgepuurde stijl doet me denken aan het werk van Angelo Tijssens.

De lange zoektocht van Ada naar haar eigen identiteit wordt stap voor stap gefileerd uit haar geschiedenis. Soms is een enkele zin op zich genoeg om de hele spantijd van een periode te vatten:

“Waarom zijn we zo gemaakt dat we de wereld niet kunnen verdragen?” – p. 215

Het is ondertussen al enkele maanden geleden dat ik dit boek las, maar het laat me nog steeds niet los. De hartverscheurend schone taal van Koos, diens fragmentarische en beeldende verhaalstijl en de vitalistisch neergezette personages dragen daar alle toe bij.

Rouwdouwers is een boek dat je MOET gelezen hebben, Falun Ellie Koos een auteur om in de gaten te houden!