De openingszin zet de toon: ”Mijn vader was een tuinman. Nu is hij een tuin.”

Misschien was het omwille van de mooie cover en omwille van de titel -die doet denken aan het prachtige gedicht ‘De tuinman en de dood’- dat ik het boek eerst enkele maanden op de salontafel liet liggen. Maar mogelijks stelde ik het lezen ervan onbewust uit tot novembermaand. Een maand die sowieso al in het teken van rouw en verlies staat.

Dezer dagen dus de ideale sfeer om dit boek te lezen. Niet in één stuk door. Maar af en toe enkele fragmenten. Om er zo aan herinnerd te worden dat afscheid nemen -zeker van een ouder- een traag proces is. Georgi Gospodinov gaat hiervoor -bijna poëtisch- soepel heen en weer tussen het eenvoudige leven van zijn vader en zijn ziekbed dat er onherroepelijk een einde aan zal maken. Fijnzinnig en met gevoel voor humor portretteert Gospodinov zijn vader als een verhalenverteller -met lijfspreuk ‘Er is niks aan de hand’- maar ook als een overlever van de Bulgaarse sots-tijd. De vader is in veel opzichten een kind van zijn tijd. Een tijd waar Bulgaarse vaders niet wisten hoe ze tegen hun kinderen moesten zeggen dat ze van hen hielden. Een tijd waar emoties uiten in de schaduw bleef. En juist het gemis om twijfels en verdriet te tonen, is bij afscheid nemen zó voelbaar. Toch weet Gospodinovs vader dit gemis te omzeilen. Handig maakt hij gebruik van de tuin, die hij met zijn eigen handen schiep, als bindmiddel tussen hem en zijn zoon. Maar ook Gospodinov zelf vindt troostwoorden in die tuin. ‘De dood is een kers die rijpt, zonder jou’ besluit hij.

Een meesterwerk dat mij nogmaals deed beseffen dat met het afscheid van een ouder ook een stukje van je persoonlijk verleden, van de verhalen die je als kind omringden, verdwijnt.