Poëtisch, ontroerend en puur

Hege en Mattis zijn broer en zus. Zij is 40 en hij is 37 jaar. Ze hebben op jonge leeftijd hun ouders verloren. Ze wonen in het ouderlijk huis middenin de natuur, aan de oevers van een groot meer en aan de rand van een dorpje waar iedereen hen kent.

Mattis is een man met een verstandelijke beperking die niet wordt benoemd en het verhaal wordt vanuit zijn perspectief geschreven. Hege voorziet in hun onderhoud door truien te breien. Eigenlijk zou Hege niets liever willen dan dat Mattis ook werk zoekt, niet enkel voor het extra inkomen, maar ook om minstens een paar uur per dag verlost te zijn van de constante aandacht die hij van haar eist. Als een man bij hen intrekt, voelt Mattis zich bedreigd. Hij begrijpt de wereld niet altijd even goed, hij voelt zich vaak misbegrepen en verward. De taal van de vogels, die begrijpt hij echter wél.

In De Vogels beschrijft Tarjei Vesaas één catastrofale zomer in het leven van broer en zus en geeft een inkijk in de gevoelswereld van de man die door zijn dorpsgenoten ‘Slome’ wordt genoemd. De gedachtenkronkels van Mattis zijn nu eens kinderlijk, dan weer op het randje van alarmerend.

Het verhaal wordt subtiel en traag verteld, even traag als de leefwereld waarin Mattis zich beweegt, in korte zinnen. Met filmische beschrijvingen van de natuur en de landschappen in het hoge Noorden.

Vesaas is een meesterlijk verteller. Het is wonderlijk hoe hij met ontroerende, poëtische beelden de kinderlijke leefwereld van een minder begaafde man vorm geeft, waarbij tegelijk de eenzaamheid en de frustratie van die man tot uiting komen.

De Vogels werd door Karl Ove Knausgard de beste Noorse roman aller tijden genoemd. Terecht! Het is een roman die ik aan veel mensen cadeau zou willen doen!