Toe-eigening

Vanaf de eerste pagina is de stijl van P.F. Thomése herkenbaar: hij weeft als geen ander diepe bespiegelingen rond de alledaagse gebeurtenissen in een mensenleven. In dit geval volgen we een vijftigjarige componist en koordirigent die in een midlifecrisis zit. Zijn bestaan voelt beklemmend: een zoon die volledig naar zijn vrouw trekt, een echtgenote die alles voor hem regelt, en een lokale rivaal die hem op de hielen zit.

Hoewel muziek zijn universum is — hij denkt in muzikale metaforen en vlucht naar zee om ongestoord te componeren — volstaat die passie niet meer. Hij voelt zich gefnuikt door zijn omgeving. De ommekeer komt wanneer hij een jonge vrouw vindt in een verborgen nis van de kerk waar zijn première zal plaatsvinden. Ze zweeft op de rand van de dood na een vermoedelijke overdosis.

Het duurt lang voordat we ontdekken dat deze vrouw geen vreemde is, maar iemand uit zijn verleden die hij nooit echt heeft ‘gezien’. Dat typeert hem: hij leeft op zijn eigen planeet. Deze tragische ontmoeting jaagt zijn geest nog verder op de vlucht. Hij eigent zich het meisje toe — wiens leeftijd onduidelijk blijft — als partner, als muze, als laatste strohalm. Hoewel ze zijn intieme gebaren afweert, ziet hij in haar zijn verlossing. Pas door haar kwetsbaarheid begint hij voor zijn gevoel écht te bestaan.

Thomése spint deze obsessie uit tot in het oneindige, soms tot op het randje van de ergernis. Maar dat is precies de kern: de man dramt door en negeert alle signalen die haar lichaam en haar verslaving afgeven. Hij blijft gevangen in de ambiguïteit van zijn verlangen om haar te bezitten, zelfs tot in de dood.

Dit boek toont meesterlijk hoe rijk een auteur het innerlijke bewustzijn van een personage kan inkleuren. Het is een indringende roman over zelfvervreemding en de mogelijke destructieve kracht van een crisis. Thomése laat haarscherp zien hoe de toe-eigening van een ander mens onvermijdelijk op een drama moet uitlopen.