Waar Oost en West elkaar raken

De zwevende wereld is een meeslepende en beeldrijke dubbelbiografie waarin Annejet van der Zijl twee uitzonderlijke levens met grote gevoeligheid en verhalend vakmanschap verweeft. In dit prachtig geschreven boek volgen we de Duitse arts en ontdekkingsreiziger Philipp Franz von Siebold en zijn Japanse dochter Kusumoto Ine, de eerste vrouwelijke arts van Japan. Wat begint als het avontuur van een ambitieuze jongeman die in 1823 op het afgesloten eiland Desjima belandt, groeit uit tot een ontroerend verhaal over culturele botsingen, liefde, verlies en de hardnekkige drang om een onbekende wereld te begrijpen.

Van der Zijl toont Siebold als een man vol dromen, talent en ontembare nieuwsgierigheid, maar ook als iemand die door zijn eigen roekeloosheid en ambitie veel verliest. Zijn fascinatie voor Japan drijft hem tot grote hoogte, maar leidt uiteindelijk tot zijn verbanning en een leven lang verlangen naar het land dat hem gevormd heeft. Tegelijkertijd groeit zijn dochter Ine op in een samenleving die vrouwen weinig ruimte biedt, maar waarin zij zich, dankzij haar vastberadenheid en intellect, weet op te werken tot een pionier in de Japanse geneeskunde. Haar levenspad is minstens zo indrukwekkend als dat van haar vader, en in Japan is zij inmiddels uitgegroeid tot een nationale heldin.

De manier waarop Van der Zijl persoonlijke geschiedenis verweeft met bredere cultuurgeschiedenis maakt het boek bijzonder. Ze laat zien hoe Japan en het Westen elkaar in de negentiende eeuw voorzichtig aftasten, botsen en beïnvloeden. De auteur schrijft in helder, elegant proza en doorspekt haar verhaal met levendige anekdotes, waardoor je als lezer moeiteloos wordt meegenomen naar de wereld van Desjima, de hofreizen naar Edo en de ziekenhuizen van Nagasaki. Haar vermogen om historische feiten te laten lezen als een roman, zonder hierbij de nuance te verliezen, is verbijsterend.

De zwevende wereld is daarmee niet alleen een ontroerende familiegeschiedenis, maar ook een liefdevolle ode aan Japanse kunst, cultuur en veerkracht. Het is een boek dat je langzaam leest, omdat je telkens wilt blijven dwalen door de zorgvuldig opgebouwde scènes en de rijke historische details. Deze roman is een absolute aanrader. Het is een boek dat nog lang blijft nazinderen — niet in het minst omdat het laat zien hoe grootse historische ontwikkelingen doorwerken in individuele levens, en hoe veerkracht soms ontstaat uit pijn en verlies.