Een feministisch boek over dode mannen?

In Dodeman vertrekt Isolde na bijna 20 jaar terug naar haar ouderlijk huis. Vader en moeder zijn intussen allebei gestorven, maar haar tweelingzus Ursula woont al jaren in het huis. Ze hebben elkaar al evenveel jaar niet gesproken als Isolde in het huis is geweest. De reden daarvoor is een grote en verscheurende onenigheid over hun ouders’ relatie, hun moeders dood, hun eigen identiteit. Ursula heeft zichzelf op de voorgrond gekatapulteerd door een activistisch feministisch collectief op te richten, Isolde speelt intussen de brave huisvrouw bij man en kind. Wanneer de zussen bij elkaar komen, staat alles weer op scherp.

Dodeman is een boek dat het feministisch discours van de afgelopen decennia blootlegt. In een fictief narratief speelt het met thema’s van de vierde feministische golf, zozeer dat het bijna tokenism kan lijken, al ben ik ervan overtuigd dat Uschi Cop dat zo niet heeft bedoeld. De gesprekken in het boek raken belangrijke thema’s en door de vlotte dialogen kan zelfs de lezer die niet bekend is met de theorieën alles goed in zich opnemen. Tegelijkertijd behelst feminisme zovéél: de intersectionaliteit die Cop wil aantonen, speelt haar verhaal soms te parten. Veel personages met diverse achtergronden, wensen en doelen worden opgevoerd, maar verdwijnen soms als kartonnen borgfiguren in de achtergrond of dreigen, zoals gezegd, een token te worden voor de ideeën die ze moeten uitbeelden. Interessanter is dan de dynamiek tussen de tweelingzussen, met zoveel gelaagdheid en gevoel neergezet dat het boek me op geen enkel moment losliet. Soms denk ik dat Cop haar feministisch collectief eigenlijk niet echt nodig had, het verhaal over twee zussen die door hun familiegeschiedenis gescheiden raken staat sowieso als een huis.

Je kan Uschi Cop alleen maar bewonderen om haar moed: zo’n complex thema nemen voor een roman van (slechts?) 400 pagina’s en het tegelijkertijd proberen neerzetten als een thriller, is een daad die niet veel debuterende auteurs aan zouden durven. De combinatie zorgt er daarbij voor dat het boek op verschillende snelheden loopt. De plot van het boek gaat als een sneltrein, de feministische theorieën, die (hoewel steeds verweven in een heel leesbare dialoog) soms uitleggerig worden, vertragen het verhaal dan weer op bepaalde momenten. Geen enkele roman is perfect, Dodeman dus evenmin, maar toch is het een impressionante debuutroman. Uschi Cop is zeker een auteur om in de gaten te houden.