Een klassiek avonturenverhaal omgetoverd tot schitterende literatuur

Na een literair salon ontmoette Jean-Baptiste Andrea een man die zijn jeugd in een weeshuis had doorgebracht. Het hallucinante verhaal dat Jean-Baptiste Andrea te horen kreeg greep hem aan en hij voelde een noodzaak dit te vertellen. Nadat hij een jongeman op een openbare piano briljant hoorde spelen begon hij te fantaseren en koppelde de twee verhalen aan elkaar. De aanzet voor Duivels en heiligen was gegeven.

Duivels en heiligen is een bijzonder meeslepend en spannend verhaal. Het zou evengoed een plaatsje tussen avonturenromans als tussen boeken over maatschappijproblematiek kunnen krijgen.
Het verhaal speelt zich eind de jaren ‘60 af in een katholiek weeshuis in de Pyreneeën. De protagonist Joseph wordt daar op 20 juli 1969 -de dag van de eerste bemande maanlanding- als wees binnen gebracht. De weeskinderen krijgen meer slaag dan eten en grensoverschrijdend gedrag is aan de orde van de dag. Bovendien krijgen ze te horen dat zij voor hun gedrag of dat van hun ouders de straf van God ondergaan. Naast deze hel is er in Duivels en heiligen ook plaats voor een onbereikbare liefde.

Op het eerste zicht zijn dit weinig originele onderwerpen. En toch heb ik volop genoten van het boek! De spanning die Jean-Baptiste Andrea opbouwt draagt daartoe bij. Twee vluchtpogingen zijn meesterlijk beschreven. Na het beëindigen van het boek heb ik ze nog een aantal keer herlezen. Maar ook de zeer vlotte pen van Jean-Baptiste Andrea en zijn inventieve stijl maken van een klassiek avonturenverhaal schitterende literatuur over vriendschap en over hoop die een motor is om verder te gaan.

Inventief zijn de gesprekken die Joseph voert met Michael Collins, de derde astronaut van Apollo 11, die nooit een voet op de maan zette. Joseph kijkt naar hem op en vindt steun bij hem. De gesprekken spreken tot de verbeelding en voor al wie ouder is dan 55 is de fascinatie voor de astronauten herkenbaar.

Enkele citaten getuigen van de vlotte pen van de auteur.
Zo beschrijft hij een illustratie van een vulva als ‘een kwart pagina gewijd aan de cartografie van dat onbekende land met zijn verbijsterende reliëfs, gespecificeerd in exotische cursieven: Venusheuvel, Clitoris, Kleine en Grote Schaamlippen’.
Verder laat Jean-Baptiste Andrea de meest technisch aangelegde jongen uit het vriendengroepje die vulva omschrijven als ‘futuristische mechaniek met onzichtbare schroefbouten’.
Maar ook Josephs verzuchtingen dat hij, net als zijn oude muziekleraar en diens vrouw Mina, verkreukeld wilde worden met zijn geliefde, laten de lezer glimlachen.
Sommige zinnen zijn niet alleen diepgravender maar ook uitdagender. Nadat Danny, een van Josephs vrienden, net voor een vluchtpoging fluistert dat ‘ieder voor zich’ rent maakt Joseph de bedenking: ‘Danny had gelijk. Gelijk op die precieze plek, op dat precieze moment, en juist daarom moesten we weg, om naar een land te gaan waar hij ongelijk zou hebben’. Weinigen kunnen dit uit hun pen wringen.

De taal en inventiviteit van Jean-Baptiste Andrea maken van een jongensachtige avonturenroman prachtige, waardevolle literatuur. Mis het niet!