Topreportages over Oost Afrika

Koert Lindijer (Rotterdam, 23 mei 1953) is een Nederlands journalist en schrijver. Sinds 1983 is hij Afrika-correspondent voor NOS Nieuws en NRC Handelsblad.

Wie van Afrika houdt, of meer wil weten over dit continent, moet dit boek lezen. Het is geschreven door een NRC-correspondent en heeft het niveau van een topreportage.

De journalist vestigde zich in Kenia, trouwde er met een lokale vrouw en maakte zich zo de cultuur eigen. Gebeurtenissen als de genocide in Rwanda en de oorlog tussen Ethiopië en Eritrea een doorleefd, waargebeurd en feitelijk karakter. Koert Lindijer gaat in gesprek met zowel politici en militairen als gewone burgers, arm en rijk, en begeeft zich zelfs aan de frontlinies van beide partijen.

Als zoon van een protestantse dominee ging hij zo ver dat hij afstand nam van zijn eigen religieuze referentiekader om zich beter te kunnen inleven in lokale wereldbeelden. Hij nam deel aan overgangsrituelen en probeerde zo het denken over voorouderlijke geesten en tradities van Oost-Afrika beter te begrijpen.

Zijn uitgebreide relaas over Benin, Soedan, Rwanda, Congo, Ethiopië, Kenia en Oeganda is niet alleen sterke onderzoeksjournalistiek met oog voor heden én toekomst, maar ook ontroerend. De ondertoon is er een van weemoed naar een prekoloniaal Afrika, toen sociale en politieke structuren nog in handen van de Afrikaanse volkeren zelf lagen en de verstedelijking en industrialisatie, mensen nog niet tot armoede veroordeelden. Lindijer spaart zijn kritiek niet op de ontwrichting die kolonisatie en het geweld van de blanke overheersers hebben veroorzaakt, noch op machtsstructuren als het IMF en de Wereldbank. Tegelijk blijft zijn verhaal genuanceerd: sommige etnische groepen werkten mee met de koloniale machthebbers, andere hielden afstand. Die historische keuzes zouden later bijdragen aan politieke spanningen en zelfs burgeroorlogen. Zijn kritische blik op natuurreservaten en jacht doet ook denken aan Gaea Schoeters’ Trofee.

Lindijer toont een indrukwekkende kennis van de geschiedenis van elk land waarover hij schrijft. Hij is duidelijk een erudiet en belezen man. Dit boek is een voorbeeld van degelijke, goed onderbouwde journalistiek, gecombineerd met literaire kwaliteit. Zijn beschrijvingen van mensen en landschappen zijn vaak bijzonder beeldend.

Daarnaast schetst Lindijer een boeiende evolutie van de journalistiek zelf en van het leven als correspondent, met een kritische blik op technologie en op de cultuur binnen de mediawereld.

Eigenlijk is dit boek een must voor iedereen die geïnteresseerd is in wat je “diepere tijd” zou kunnen noemen: een blik op de huidige – al enigszins gedateerde – realiteit van Afrika, geplaatst tegen de achtergrond van een woelige geschiedenis en een voorzichtige hoop op de toekomst.