Dichten en trouwen

Tove Ditlevsen schrijft sprankelend proza of is het dat vertaalster Lammie Post-Oostenbrink sprankelend uit het Deens vertaalt, of is het allebei? De auteur kent na haar dood een fantastische comeback in Denemarken en wereldwijd. Haar leven en schrijven is nog het meest verwant met dat van Sylvia Plath: jonggetrouwd en worstelend met relaties, worstelend met haar psyche en stemmingswisselingen, problematische moederrelatie, bekender na haar dood dan ervoor, femme fatale, niet wars van schandalen in de publieke scene, zelfmoord. In haar schrijven wisselen poëzie en proza af. Alleen is Ditlevsen veel toegankelijker, en heeft ze meer humor.

Het overheersende gevoel in dit autobiografische boek is ongemak. Met de thuissituatie, met zichzelf en haar eigen onzekerheid, met haar (gebrek aan) sociale status en haar onvertrouwdheid met de goede manieren van de burgerij. Tove het personage is maar nauwelijks te onderscheiden van Tove de persoon. Ze vreet mannen. Toch om te zoenen. Meer wordt het niet. En om zich op die manier een exit te verschaffen uit het ouderlijk huis en een toegang tot de literaire wereld.

Uiteindelijk is het een man van drie keer haar leeftijd die de (eerste) uitverkorene is, omdat hij haar de toegang geeft tot de uitgeverswereld waardoor ze op de laatste pagina van het boek haar debuutbundel mag vieren. Er valt verder niet zo veel te vieren, want net dan breekt de wereldoorlog uit. Behalve op de achtergrond is die niet zo in beeld, tenzij de Hitler-verering door haar huisbaas en enkele passanten.

Het boek speelt zich grotendeels in piepkleine gehorige huisjes en kamers af. De beschrijving van niet bepaald aangename geuren kan je zelf al lezend ruiken en het totale ontbreken van privacy van de tiener die smacht naar haar 18de verjaardag om thuis weg te gaan, kan je plaatsvervangend voelen. En dan wetend dat dit tweede boek van het Kopenhagen drieluik nauwelijks drie jaar - tussen haar 15 en 18 - van Ditlevsen's leven behandelt.