Een aangrijpend verhaal over de Eerste Wereldoorlog en wat die met een mens doet

Ik had het geluk om net voor het lezen van dit boek een winteravond in mijn lokale bibliotheek te kunnen bijwonen waar Aline Sax zelf haar boek kwam voorstellen. Ze beschreef heel uitgebreid hoe het boek tot stand is gekomen, hoe ze de historische gegevens had verzameld en hoe dit boek haar eerste boek voor volwassenen werd. Bovendien was het net rond 11 november, de dag dat we het einde van de Eerste Wereldoorlog herdenken. Aline Sax schreef reeds eerder toffe, vlot lezende historische verhalen voor adolescenten, maar ook dit boek voor volwassenen is een zeer geslaagde versie.

Er verschenen al heel veel boeken over de Wereldoorlogen maar in dit boek start de auteur in het jaar negentien negentien zoals de titel aangeeft. Er komen verschillende personages en verschillende achtergronden aan bod. De hoofdfiguur is Henry Bennett die als soldaat de oorlog zelf heeft meegemaakt. Hij heeft de oorlog overleefd, is terug bij zijn ouders en zijn verloofde, maar kan maar niet aarden. Hij boekt een reis bij een reisbureau naar Flanders Fields en gaat terug naar Ieper. Alleen al op deze manier kreeg ik een heel ander beeld van de oorlog. In Ieper waren er in 1919 heel wat hotels en floreerde het toerisme. Heel wat familieleden van omgekomen soldaten wilden ter plekke komen aanschouwen in welke situatie hun zoon/man/enz. overleden was en wilden het graf bezoeken. Een hele mensenstroom stond hiervoor in. Ook Henry maakt deel uit van zo'n gezelschap: een jonge weduwe, een echtpaar en hun dochter die hun zoon verloren, een oude kolonel. Allemaal zoeken ze een stukje herinnering naar een dierbare.

Henry eigenlijk ook, maar meer nog om in het reine te komen met zichzelf. Terug thuis kon hij zijn verhalen over de oorlog niet kwijt. Zijn ouders luisteren niet echt naar hem, ze lazen enkel wat er in de krant kwam en zijn gewoon blij dat de oorlog voorbij is. Nergens kan hij kwijt wat hij heeft meegemaakt. Hij is vrienden verloren, leidt aan slapeloosheid, nachtmerries en beleeft de oorlog in zijn gedachten steeds weer. Als hij door Ieper stapt, ziet hij achter elk gebouw, elke hoop aarde, elke krater en elk graf weer de gebeurtenissen van de strijd die hij in 1917 meemaakte, hoort hij opnieuw de bevelen van de officieren, de geluiden van de kanonnen, enz.

Aline Sax vertelt op een historisch waarachtige wijze, zoals ze het zelf zo mooi uitdrukte, het verwerken van de trauma's, het verdriet van deze oorlog. Er is oog voor de verschillende aspecten van de oorlog, de gruwel, de vriendschappen, aanvallen, de hongersnood, de ontspanning van de soldaten, de behandeling van gewonden, je kan het je niet voorstellen of ze heeft het ergens in het boek verwerkt. Veel zaken had ik wel al eens gelezen of gezien maar het is ongelooflijk hoe mooi dit allemaal beschreven wordt.

Het raakte me ook hoe ze de vriendschappen beschrijft: vriendschap tussen de soldaten, tussen Henry en Archie, tussen de gasten van het reisgezelschap, enz.

De wijze hoe ze het landschap beschrijft sprak me enorm aan, alleen al het fragmentje tekst op de binnenflap neemt je mee naar de Vlaamse velden vol klaprozen. Je waant je zo op het slagveld en het lijkt alsof je het zelf meemaakt.

Het laat ons nog eens stilstaan bij het feit dat we van geluk mogen spreken dat wij geen oorlog meegemaakt hebben en wat voor een impact dit gehad heeft op een hele generatie mensen.