Afwachten waar hij de wereld naartoe brengt
In Alle Wege offen schetst Sigrid Damm levensfasen van verschillende literaire en culturele persoonlijkheden: Hermann Hesse, Lenz, Goethe, Mörike en anderen. Ook Caroline Schlegel-Schelling passeert de revue. Deze vrouw trouwde met Georg Forster, die in Mainz de idealen van de Franse revolutie introduceerde. Wanneer de Republiek Mainz na een belegering door een verbond van Duitse vorsten ‒ waaronder Pruisen ‒ valt, is Caroline, die een kind heeft van een Franse officier, persona non grata. Na heel wat omzwervingen, waaronder gevangenschap in Königstein, komt ze terecht in de kring rond August Wilhelm Schlegel met wie ze in het huwelijk treedt. Hun huis in Jena wordt het centrum van een groep jonge romantische dichters: de gebroeders Schlegel, Novalis en anderen. Caroline Schlegel valt echter voor de jonge briljante filosoof Schelling.
Caroline verliest drie kinderen op jonge leeftijd. Wanneer ook haar dochter Auguste op 15-jarige leeftijd overlijdt, geraakt ze dit verlies niet te boven.
Ondanks dat haar literaire vrienden, Friedrich Schlegel en Novalis, haar aanzetten om ‘een kleine roman’ te schrijven, zal zij nooit de stap zetten naar de literatuur. Maar de brieven die van haar zijn bewaard behoren tot de mooiste en waarachtigste ontboezemingen in het genre.
We vernemen dat ze afstand neemt van Napoleon Bonaparte. In 1807 schrijft zij: ‘Voor mij is hij enkel nog het gepersonaliseerde lot, dat ik niet haat of liefheb, maar enkel afwacht waar hij de wereld naartoe brengt.’ Ze heeft het over ‘de afschuwelijke verwarring van alle moraal’. En ‘Er rust een druk op de wereld, waaronder men niet meer vrij kan ademen.’
Sigrid Damm, die als DDR-burger toegang had tot de archieven in Weimar, de stad van Goethe en Schiller, beschrijft de literaire gebeurtenissen en het leven van de verschillende auteurs met een nauwgezette accuraatheid en een groot invoelend vermogen.
