Een vrouw van de menselijke soort
Bent u weleens een buurtsupermarkt binnen gelopen? Ja, natuurlijk.
En hebt u daar ooit een vrouwelijke buurtsupermarktmedewerker tussen de dertig en de veertig gezien, die druk in de weer is en de boel runt alsof het haar levensdoel is? U bent er zich niet zo direct van bewust, maar wellicht wel ja.
Hebt u zich dan ooit afgevraagd hoe het overige leven van die vrouw er uit zou zien? Of ze ooit al verliefd geweest is? Of ooit seks gehad heeft?
Welnu. Ik zal de rest van mijn leven geen buurtsupermarkt meer binnen kunnen stappen waar een vrouw van middelbare leeftijd werkt zonder me af te vragen of ze misschien nog nooit verliefd geweest is en nog nooit seks gehad heeft.
Dat is de schuld van dit boek.
Het dunne boekje dat u met een beetje inspanning in één beurt tussen twee maaltijden uitleest, is onbenullig, maar hilarisch. Een flexwerker van 36 heeft een carrière van achttien jaar rekken vullen, klanten laten afrekenen aan de kassa en bordkartonnen publiciteit ophangen met daarop de nieuwste marketingacties. Ze zetten klanten aan om bijvoorbeeld kippenspiesjes te kopen tegen een korting van twintig procent. Het objectief is er honderd te verkopen en daarmee het vorige record van 91 te verpulveren.
De hoofdpersoon is een vrouw van de menselijke soort. Zo beschrijft ze zichzelf. Een tè raar geval, zo beschrijven collega's haar. Want wie blijft nu achttien jaar lang zich gemotiveerd uitsloven met de breedst mogelijke glimlach op de lippen om dag in dag uit onverschillige klanten te bedienen. De ene helft is geïrriteerd als ze aan de kassa een halve minuut te lang moeten aanschuiven. De andere helft heeft alle tijd van de wereld en rekt die tijd aan de kassa zo lang mogelijk omdat ze thuis toch maar alleen zitten.
Dat hoofdpersonage - Furukura heet ze - heeft besloten net zo te worden als collega's. Na nauwkeurige observatie heeft ze die namelijk zien veranderen in iets wat de grootste gemene deler is van de anderen. Een grijze muis.
Zo'n onopvallende grijze muis worden, is ook haar eigen ambitie. Een gemiddeld mens worden. Niet raar. Iemand die doet als alle anderen. Die pakweg een man in huis neemt, die ze totaal niet sympathiek vindt. Waar ze voor zorgt en die duchtig van haar profiteert. Het is een oud-collega waarvan ze blij was toen hij ontslagen werd. Hij liep er de kantjes af, en hij keek vanuit de hoogte neer op de collega's en de klanten. Dat ook nog.
Die scènes in het boek waarin het alledaagse reilen en zeilen in die supermarkt beschreven wordt ...
Die scènes waarin het privéleven van de vrouw geschetst wordt en waar ze samen is met een man van wie u er in geen honderd jaar aan zou denken om er een relatie mee te beginnen...
Daarvoor moet u dit boek lezen: het is slapstick.
Furukura beschrijft hoe ze haar medebewoner voedert. Zo staat het er. Het voer bestaat uit voeding uit blikjes met een deuk of met een houdbaarheidsdatum die net overschreden is. Ze koopt het op de weg naar huis in een andere supermarkt dan die waar ze werkt. Thuis kookt ze het voer dat over tijd is en zet het samen met een gedeukt blik frisdrank voor aan de nietsnut.
Ik lees mijn aanbeveling hierboven er nog eens op na. Hm, misschien overtuigt het de lezers van Gentleest toch nog niet helemaal? Ik zal het nog eens helemaal anders proberen formuleren.
Buurtsupermens is de vernuftige doorbraakroman van de Japanse Sayaka Murata. Het is een kruising tussen Amélie Nothomb en Haruki Murakami. De eerste schrijft dunne boekjes vol grote letters vol conversaties zoals geen normaal mens ze ooit over de lippen krijgt. De andere schrijft dikke boeken met kleine letters over banale gebeurtenissen in het leven van een doodgewone man. Bijvoorbeeld iemand die een gat in zijn tuin graaft, daar vervolgens een hele tijd in blijft zitten en er tot slot weer met veel moeite uit kruipt om vervolgens zijn huis binnen te gaan. Een Nobelprijswinnaar voor de literatuur in spe - die Murakami.
Is het het mysterie tussen de regels bij de twee? Of lachen ze u eens goed uit in uw gezicht? U met al uw dikdoenerij?
