De goeroe Wim Hof ontmaskerd

De twee gebeurden ongeveer gelijktijdig. Ik kwam via dit boek aan de weet dat de goeroe die letterlijk alles kon genezen via een ijstherapie ontmaskerd was door twee Nederlandse onderzoeksjournalisten. En ik las in één van de blogs van de Vlaamse zanger Tom Helsen hoe die een beroep deed op de technieken van Wim Hof om hem mentaal erbovenop te helpen en te houden. Het was een verkapte aanbeveling.

Van die hele Wim Hof, the ICEMAN, kan nu kipkap gemaakt worden. Achteraf verbaas je je altijd hoeveel en vooral welke mensen erin tuinen als er weer eens zo'n selfmade profeet, vaak zoals Hof met hippieallures, zijn preek houdt en praktijk uitvoert. Het is erger in het geval van Wim Hof. Hij kon bijzondere dingen met zijn lichaam. Zoals urenlang in ijswater blijven zitten - dingen die voor anderen levensgevaarlijk kunnen zijn. Hij had een bijzondere conditie en een getraind gestel. Hij was een stuntman en kickte op risico's nemen.

Maar hij was ook ongeschoold en een opschepper. Hij bazuinde rond hoe goed hij wel was - en kreeg daarvoor een podium in de publieke media, en hij schermde met zijn wetenschappelijke geloofwaardigheid. Heel lang gingen heel weinigen tegen zijn gedachtegoed in, zelfs al waren er vermoedens dat zijn stellingen dubieus waren en zijn verhaal verward. Het is van de pot gerukt en pseudo wetenschappelijk geraaskal, bewijzen de auteurs. Tijdens de coronaperiode wordt het een pleidooi tegen inenting. De zogezegd natuurlijke genezer wordt een luid roepende antivaxxer en ronduit gevaarlijk.

Tot twee Volkskrant-journalisten op hun desk voorbeelden kregen van hoe Wim Hof zijn boeltje toch een geurtje had. Erger dan de vieze lijfgeur die hijzelf had. Ze beten zich vast in zijn leven en omdat ze zijn eigen medewerking niet kregen - het is een niet-geautoriseerde biografie - gingen ze zelf op onderzoek en praatten met honderden getuigen en mensen uit Hof zijn huidige en vroegere leven.

De uitkomst was erger dan ze zelfs hadden vermoed. Behalve pretentie, grootspraak en kwakzalverij kwamen ze ook fysiek en psychisch grensoverschrijdend gedrag op het spoor. Zoals met zowat alle goeroes het geval is, verlegt Hof almaar de grenzen van het toelaatbare. Hij staat boven het menselijke, nietwaar, ook de menselijke wetten. Dat het familiebedrijf achter zijn methode uit zijn zwendel een duister financieel slagje wist te slaan, maakt hier evident deel van uit. Geld en ego - het is een januskop. Het is haast grappig te noemen dat Hof die niet materialistisch is, ook door zijn eigen zakelijke zoon die het bedrijf runt als een autocraat opgelicht wordt. Het bedrijf staat op diens naam en Wim Hof verdient nauwelijks meer dan een minimumloon.

Maar de hoogmoed slaat ook bij Wim Hof toe, en dan is de val nabij. Het familiebedrijf wordt een club van freaks en geldwolven met Hof als het ongeleide projectiel. Ook zijn ondergang is het klassieke verhaal. Het imperium begint (het is nog bezig) snel in te storten en Hof zijn familie ontkent alles en slaat wild om zich heen.

Het bewijsmateriaal van de twee onderzoekers die de auteurs zijn van deze pageturner van een biografie is echter verpletterend. Zodat goedgelovige slachtoffers of passieve dienstverleners of welzijnswerkers nooit meer mensen in de netten van Wim Hof doen belanden, maar hij integendeel voorgoed onschadelijk gemaakt wordt en gestraft voor de gevolgen van zijn zwendel. Het gaat niet alleen over geld of zelfs mentaal welzijn, maar over mensenlevens.