Een bitterzoet relaas van het leven

Af en toe lees je wel eens een boek dat je na het omslaan van de laatste bladzijde moet laten bezinken en waarvan het je spijt dat het al uitgelezen is. ‘Schitterende ruïnes’ van Jess Walter is zo een boek.

Ironisch genoeg las ik dat boek na zijn voor mij tegenvallende laatste roman, ‘Zo ver heen’. Jess Walter is toch zo’n gevierde en prijswinnende auteur? Hoe kon het dan dat ik niet van zijn laatste hield? En toen viel mijn oog op zijn ‘Schitterende ruïnes’ dat al langer in mijn boekenkast stof zat te vergaren. Ten onrechte, zo bleek al snel.
‘Schitterende ruïnes’ is het levensverhaal van Pasquale die, gedreven door een droom, het bedrijfje van zijn overleden vader, een onooglijk hotelletje in een al even onooglijk kustdorpje aan de Noordoostkust van Italië wil omtoveren tot een toeristische attractie. Het is begin jaren 60, de tijd van ongebreidelde groei en optimisme, de tijd van droompresident Kennedy en ook de tijd van de grote filmsterren. En net dan ziet Pasquale een bloedmooie Amerikaanse actrice in de baai van zijn dorpje aanmeren. Hij wordt op slag verliefd en ziet zijn droom al werkelijkheid worden.

Het lijkt wel een sprookje, en dat is het ook want het contrast met de harde, meedogenloze werkelijkheid is ontluisterend. Toch blijft die droom, dat verlangen doorheen de volledige roman in de ondertoon aanwezig. Dat is net de kracht van dit boek: het schetst mensenlevens zoals ze werkelijk zijn: een opeenvolging van dromen, verlangens en ontgoochelingen en opnieuw dromen... En de nostalgie naar wat was en niet in vervulling is gegaan. Een van de mooiste, meest onvergetelijke passages in het boek is de ontdekking van een muurschildering in een bunker, geschilderd door een anonieme Duitse soldaat die hiermee zijn geliefde wou vereeuwigen. Wie was die soldaat? Die geliefde? Wat is er van hem en haar geworden? Ook die bunker en die muurschildering zullen met de jaren verweren en verdwijnen.
Jess Walters weeft heel wat dramatische levensverhalen in verschillende tijdvakken door elkaar (en toont zich een meester in het bespelen van verschillende registers) maar de leidraad blijft toch dat romantische verhaal van een bescheiden maar ambitieuze Italiaanse kustbewoner en zijn verlangen naar dat moment waarop hij zijn Amerikaanse filmactrice ontmoette en een toekomst met haar droomde maar niet kon en wilde vervullen. Een moment dat uiteindelijk op het einde van het boek uitmondt in een weergaloos mooi geschreven beschouwing over liefde. Liefde als balsem voor het leed van het leven.
Lezen, dit boek!