Tine Englebert
Leestip van Tine Englebert
"Laissez lire et laissez danser, ces deux amusements ne feront jamais de mal au monde." Voltaire

Nogmaals terug naar Brideshead

9 april 2022

Terugkeer naar Brideshead (Brideshead Revisited), een van de honderd beste romans van de 20ste eeuw, vertelt het verhaal van Charles Ryders relatie met de tot ondergang gedoemde aristocratische én katholieke familie Flyte, en van zijn vriendschap met Sebastian, de met zijn teddybeer flanerende jongste zoon van de familie. De geschiedenis van een tot ondergang gedoemde aristocratische familie is ook het verhaal van een vergeefse vriendschap, dat zich grotendeels afspeelt tegen de sfeervolle decors van Brideshead, het landgoed van de familie Flyte, Oxford en Venetië.

In het eerste deel kijkt Charles terug op zijn vriendschap met Sebastian en zijn kennismaking met Brideshead in de gouden tijd van 1923. Het tweede deel gaat over de periode van het verval, de verwijdering tussen Charles en Sebastian en Sebastians afdaling in de afgrond van het alcoholisme. Het derde boek tenslotte gaat over verzoening en vergeving.

Wat Brideshead tot een melancholische leeservaring maakt, is dat Waugh de belofte van de jeugd zo gevoelsvol oproept, het idee dat de wereld zich opent en uitrekt en dat alles tot de mogelijkheden behoort. Vervolgens laat de roman zien hoe beloftes onvervuld blijven. Vriendschappen bloeden weg, dromen komen uit maar blijken niet zo zoet te zijn als ze ooit leken. Het gaat over de fragiliteit van de liefde en over de vergankelijkheid van de jeugd met al zijn illusies. Brideshead is geen boek dat je zomaar van je afschudt. Het is een buitengewoon rijke roman, ook in stilistisch opzicht, al is het in de eerste plaats de tóón van vermoeide berusting en desillusie, maar ook van het soort doorgedreven maturiteit die het boek tot een echt meesterwerk maakt. Waugh verheerlijkt een bepaald en tijdloos Brits verleden die lezers tot de dag van vandaag aanspreekt. Hoewel Terugkeer naar Brideshead zich grotendeels afspeelt in het interbellum, is het een souvenir van de Tweede Wereldoorlog.

De roman is een boek vol nostalgie. Charles herinnert zich niet alleen de mensen die hij heeft liefgehad, maar die hij heeft verloren. Hij treurt om het deel van zijn leven dat voorbij is, zijn jeugd, de jaren met Sebastian toen alles mogelijk leek en er geen einde aan de zomer leek te komen. Charles die terug kijkt op een gouden tijd en beseft dat zijn jeugd en die tijd voorgoed voorbij zijn, geven deze roman een constant gevoel van weemoed en verlangen mee.

Evelyn Waugh schreef het tijdens de Tweede Wereldoorlog toen de oude Engeland voorgoed leek verdwenen te zijn. Dit boek moest een ode worden aan dat oude Engeland, waar Waugh heimwee naar had. Het is het Engeland van Oxford, van studenten in toga’s in een periode dat de Eerste Wereldoorlog voorbij was en men nog niet wist welke verschrikkingen er in het verschiet lagen. In de roman speelt het geloof een grote rol. De familie van Sebastian is katholiek, een uitzondering in Engeland. Evelyn Waugh was zelf net katholiek geworden en probeerde met dit boek duidelijk te maken wat hijzelf in het geloof vond. Het taalgebruik is prachtig, de dialogen en de beschrijvingen zijn ontzettend mooi en rijk. Brideshead revisited is voor mij een van de mooiste boeken die ik ken met een ontzettend complex en rijk verhaal.

Synopsis

Een Engelse officier komt in de Tweede Wereldoorlog met zijn troepen onverwacht op een verlaten landgoed, herkent de omgeving en vertelt daarna de geschiedenis van het rijke en gedegenereerde geslacht waarmee hij zelf zo nauw verbonden is geweest.

Tine Englebert
Leestip van Tine Englebert
"Laissez lire et laissez danser, ces deux amusements ne feront jamais de mal au monde." Voltaire

Terugkeer naar Brideshead
Titel:
Terugkeer naar Brideshead
Auteur:
Evelyn Waugh
# pagina's:
XV, 287 p.
Uitgeverij:
Prometheus
ISBN:
9789044615531
Materiaal:
Boek
Onderwerp:
Adel ; Groot-Brittannië, Groot-Brittannië ; 1918-1945, Huwelijk, Katholicisme, Oxford

Gerelateerde leestips