Welkom in het hoofd van Tove Ditlevsen

Laat me beginnen met hulde te brengen aan éénpersoons uitgeverij Das Mag. Sedert een vijftal jaar geeft Das Mag nieuwe vertalingen uit van het werk van de herontdekte Deense topauteur Tove Ditlevsen. Ditlevsen durft weleens te experimenteren, en haar boeken dateren van vijftig jaar geleden, en het gaat heel veel over de perikelen in het gezin en met de gezondheid van de vrouwelijke hoofdpersoon, die heel hard op de auteur zelf lijkt.

Maar de taal is nog altijd eigentijds, de toon is uniek en de thematiek is actueler dan ooit. Namelijk, mentaal welzijn en de aanslag die onze maatschappij erop pleegt. En vrouw zijn, gewoon evenwaardig zoals mannen man kunnen zijn.

Das Mag geeft ook de vertaling van de nog vrij recente (2022) biografie van Tove Ditlevsen uit. Klinkt dat niet aantrekkelijk? Dan heb ik me slecht uitgedrukt. Biograaf Andersen heeft een compact boek gemaakt, waarin het turbulente leven van deze auteur en bekende Deense - prominent opgevoerd in de Deense populaire pers - beschreven wordt.

Tove Ditlevsen stierf door eigen hand in 1976 op 59 jarige leeftijd. Het boek zoomt in op de arme en kansarme jeugd van de auteur, op haar doorzetten zodat ze toch voor een geslaagde literaire plus journalistieke loopbaan kon gaan, op haar vier impulsieve huwelijken en echtscheidingen en op haar hardnekkige en diverse verslavingen. Ook de geestelijke stoornis krijgt in het boek de centrale plaats die ze - helaas - ook in het leven van Ditlevsen opeiste.

Ditlevsen zorgde ook steevast voor ophef. Ze was voer voor de schandaalpers. Ze pronkte met haar liederlijk leven. Wellicht waren haar uitspraken daarover pikanter dan haar daden. Zo had ze al twee echtscheidingen achter de rug voor ze ondervond wat een orgasme is. Ditlevsen was een open boek, ogenschijnlijk. Ze kondigde meermaals het einde van haar leven aan. Ze had ook al vier pogingen gedaan voor de fatale.

Het is zeker niet allemaal kommer en kwel in dit levensverhaal, en ondanks de grondige en ernstige aanpak is dit een vlot en behapbaar boek geworden. Eén element maakt het voor literatuurliefhebbers extra aantrekkelijk. Ditlevsen schreef voornamelijk autofictie en Andersen citeert rijkelijk uit het grote en literair sterke oeuvre van zijn studieobject.

Zo is dit voor een biografie dunne boek niet alleen zomaar een levensverhaal en de geschiedenis van een geestelijke kwetsbaarheid, maar ook een kennismaking met de hoogstaande Deense literatuur van de tweede helft van vorige eeuw. Welkom in het leven en in het hoofd van Tove Ditlevsen.