Tien biografische en inspirerende portretten van vrouwen die belangrijk geweest zijn voor de geschiedenis

Alicja Gescinska toont ons in Vrouwen in duistere tijden tien biografische en inspirerende portretten van vrouwen die belangrijk geweest zijn voor de geschiedenis: Rosa Luxemburg, Anna Achmatova, Edith Stein, Hannah Arendt, Martha Gellhorn, Simone Weil, Jeanne Hersch, Etty Hillesum, Barbara Skarga en Judith Shklar. Zij bevochten de verdrukking, de ontmenselijking, de vernietigingsdrang met woord en daad in hun tijd. In het nawoord belicht Alicja Gescinska drie mannen in duistere tijden: Isaiah Berlin, Czeslaw Milosz en Leszek Kolakowski en heeft ze het ook over Max Scheler en de drie vrijheden: negatieve, positieve en republikeinse vrijheid.

Vrouwen in duistere tijden is een toegankelijk boek dat zorgt voor een kennismaking met deze tien vrouwen, maar geeft tegelijkertijd ook verdieping in hun levens. Sommige vrouwen ben ik al tegengekomen in andere boeken over het verleden of heb ik al andere boeken over gelezen, bijvoorbeeld over Hannah Arendt. 2026 is voor mij ook een leesjaar dat in teken staat van inspirerende vrouwen die iets betekenen of betekend hebben in de geschiedenis. Ik wil in 2026 vooral de focus daar wat op proberen te leggen, want in het verleden werd er hoofdzakelijk veel geschreven over mannen die belangrijk geweest zijn voor de geschiedenis en kwamen de vrouwen vaak maar zijdelings ter sprake. Tegenwoordig is hierin een kentering in aan het komen.

In haar nawoord kan Alicja Gescinska het niet mooier verwoorden dan met deze woorden:

Wat ik van de tien hoofdrolspeelsters in dit boek leerde, kan ook leerzaam zijn voor de wereld vandaag: tien geboden die van de wereld een betere plek zouden maken indien meer mensen ze eerbiedigden. Durf te twijfelen. Denk voor jezelf. Keer je niet af van anderen. Wees een goede vriend voor goede mensen. Geloof in je eigen handelingsvermogen. Behoud de hoop. Beteugel het kwaad. Bestrijd het onrecht. Maak werk van je vrijheid en van die van anderen. En vooral: leef! Leef volgens en voor je overtuigingen (p. 352).