Een mooie, maar tegelijk ook realistische kijk op het (draag)moederschap

De dragers van Daan Borrel speelt zich af op drie momenten in de tijd. 1996, een jonge vrouw overlijdt tijdens haar bevalling. Maria, advocaat en onlangs zelf moeder geworden, verdedigt hen in de zaak. Maar moederschap is niet alleen rozengeur en maneschijn blijkt uit de ervaring van Maria. Ze heeft veel moeite om haar gezin met haar job te combineren. In 2023 zoekt rijschooleigenaar Sanae een manier om het verleden, dat zich na de geboorte van haar eerste kind opdringt, te kunnen dragen. Sanae voelt zich enorm gesteund door haar partner en haar familie, maar hier merk je dat haar moeder vrij conservatief is en hoopt dat Sanae stopt met werken om voor de kinderen te zorgen. In 2035 draagt Vita een kind voor een homostel. Zelf heeft ze gebroken met haar moeder en bij het draagmoederschap dringt zich de vraag op of ze niet weer het contact zou moeten opzoeken met haar moeder.

Drie verschillende verhalen die elk gebonden zijn aan een bepaald tijdskader met bepaalde ideeën en overtuigingen, maar geleidelijk aan zie je dat alle drie de verhalen eigenlijk verbonden zijn met elkaar.

Sanae beschrijft mooi haar visie over de liefde:

[…], en dan vraag ik me af of hij ook denkt aan wie wij samen zijn, ik bedoel: wie we ieder op zich zijn begrijp ik wel, en waarom ik met hem ben, is omdat hij mij alleen maar meer ‘mij’ maakt, hoe kan ik dat anders zeggen, ik denk dat ik bedoel dat ik niet voor hem hoef te zorgen en hij niet voor mij, als ik naar mijn familie kijk, of vrienden, en natuurlijk naar films, dan lijkt het soms alsof de liefde juist iets van dat ‘ik’ wegneemt, een hapje uit de koek, misschien is dat niet eens zo negatief, misschien wordt de rest van het koekje dan wel smaakvoller, maar gewoon niets voor mij, ik hoef niet zoeter te zijn, daarom is die verbinding met Mohammed zo bijzonder: ik hoef niks op te geven, míjn leven wordt alleen nog maar duidelijker van mij, en ik denk dat hij dit ook zo ervaart, is dat wat we samen zijn, […] (p.57)

Ook blijkt dat het verleden nooit volledig afgesloten is, maar je het wel kan beïnvloeden:

[…], ‘Sanae’, zucht mijn moeder zonder me aan te kijken, ‘het verleden is nooit afgesloten, en wees blij, zo kun je het nog beïnvloeden’, ze staat op en strijkt de kreukels uit haar hijab, ‘geef het tijd’, zegt ze vervolgens terwijl ze haar iets te grote regenjas aantrekt, ‘misschien worden die herinneringen op een dag vanzelf minder, of je besluit om vanaf vandaag iemand te worden die dat verleden kan dragen’, als ze haar jas helemaal tot aan haar kin dichtgeritst heeft, kijkt ze me pas aan en zegt langzaam, alsof ze het uitspelt, ‘dan verandert het vanzelf, drink nu jouw thee op, we gaan naar huis’,[…] (p.224)

Het blijkt ook dat er een groot verschil is tussen bevallen nu en vroeger:

[…] weet je gaat ze door het was in mijn tijd ook een trend om een bevalling niet zo groots te maken

het was iets wat je gewoon moest ondergaan en het liefst in stilte

het was pas na mijn tijd dat er meer bekend werd over de trauma’s die mensen oplopen tijdens hun bevalling en het was ook pas na mijn tijd dat mensen er grotere betekenissen aan gingen geven en dat je bevalling een reden kon zijn om te veranderen ze lacht even met die typische ronkende lach van haar ik ben eigenlijk net te vroeg in de geschiedenis bevallen […] (p.244)

Het verhaal leest heel vlot ondanks de interpunctie die niet de regels volgt en de alinea’s die soms vreemd inspringen. De thematiek van het boek ligt mij minder, maar het laat niet weg dat dit boek vrij goed ineen zit en een mooie, maar tegelijk ook realistische visie over het (draag)moederschap meegeeft.