Een boek voor lezers die graag lezen wat verzwegen wordt; poëtische proza

Nachtschrijver is een dun boekje van een schrijfster die mij onbekend was. Het lezen ervan was een aangename ervaring!

De hoofdpersoon Hannah is restaurator in het Rijksmuseum van Amsterdam. Ze maakt toevallig kennis met het werk van een blind geworden Friese dichter. Hannah hoort hem voordragen tijdens een poëziefestival en voelt een sterke verwantschap met hem. Ze reist hem achterna naar een Waddeneiland waar hij iedere zomer kampeert. Daar graven ze samen door de veertig jaar duisternis waarin Blindman leeft om zo weer bij licht en kleur uit zijn jeugd op een Friese boerderij te komen. De link met het restauratiewerk, waarbij Hannah ook laag na laag weghaalt om tot kleur te komen, is vlug gelegd. Dat Hannah ook in Friesland opgroeide maakt de inleving voor haar nog gemakkelijker.

Het verhaal begint wanneer Blindman zijn dichtbundel voor Hannah signeert met:

‘Een beeld van jou in de golven’.

En hier merk je het al. Blindman maakt van zijn gedachten een gedetailleerd beeld. Zijn beelden leiden naar vertellingen. Vertellingen die in het boek niet altijd neergeschreven worden. Want net als een blinde moet de lezer verbeelding aan de dag leggen. En dit is een feest dankzij de mooie taal van Jannie. Elke zin berust op een gedetailleerde waarneming die poëtisch neergeschreven is. Een ode aan taal en zintuigen!

Zou hij voor zich zien hoe uit een wond papaverrood bloed vloeit, dat daarna scharlakenrood stolt om in te drogen tot een auberginekleurige korst?

Op het einde van het boek zwemmen Hannah en Blindman samen naakt in zee. Zij heeft zich naakt nog nooit zo onbespied gevoeld, schrijft Jannie Regnerus. Wanneer ze daarna met Blindman langs de vloedlijn loopt vertelt ze hem beeldend over de schilderijen in haar museum en tast ze langzaam zijn gelaat af. Zintuiglijker kan niet.

Een beetje zoekwerk op internet leerde mij dat Blindman uit de Nachtschrijver figureert voor Tsjêbbe Hettinga, een Fries dichter en vertaler. Hij werd vooral bekend door de voordracht van zijn poëzie uit het hoofd. Niet zozeer vanwege zijn blindheid, maar omdat hij zich dan het beste kon uitdrukken. Hij stierf op 64-jarige leeftijd aan kanker.

Jannie Regnerus is eveneens opgegroeid in Friesland. Ze is niet alleen schrijfster maar ook beeldend kunstenaar. Dit doet mij vermoeden dat er iets autobiografisch meeklinkt in Nachtschrijver.