Zeer sterk verhaal over een persoonlijke zoektocht naar Poolse grootouders die de gruwel van Auschwitz overleefden

Dit boek kocht ik lang geleden al, toen Lize Spit het veel lof toewierp op Instagram. Toen we beslisten om deze zomer na Polen te trekken en ook Auschwitz te bezoeken, besloot ik het eindelijk te lezen.
Journaliste Evelien Rutten verhaalt in dit autobiografische boek over haar onderzoek naar haar Poolse grootouders, die Auschwitz overleefden en in België terecht kwamen na de oorlog.
Ze maakte hier ook een steengoede podcast reeks over, die ik eerst beluisterde. Echt een aanrader trouwens: ze trekt met haar tantes en dertienjarige dochter Hera naar Polen op zoek naar antwoorden, en interviewt bekende personen als schrijver Jeroen Olyslaegers, oorlogsjournalist Robin Ramaekers en professor Idesbald Godderis om duiding te geven. Haar verhaal is persoonlijk, maar haar aanpak verraadt haar beroep als journalist en is dus uitermate gedocumenteerd. Ik hing aan haar lippen en kwam veel te weten over Polen waar ik absoluut niets van wist. Een land dat tijdens de oorlog zowel van Oost (Stalin) als van West (Hitler) aangevallen bijvoorbeeld, alsook dat veel Polen na de oorlog niet meer welkom waren in hun heimat en displaced persons waren (Stalin vertrouwde hen niet). Hoeveel slachtoffers er vielen in Polen, en niet enkel joden.

Het boek is zeker nog interessant om te lezen, als je zoals ik eerst de podcast beluisterde. Er staat beeldmateriaal in, maar gaat op sommige vlakken ook dieper dan de podcast.
Vandaag bezocht ik Auschwitz met mijn gezin. En bezoek waar ik niet naar uitkeek, maar dat wel binnenkwam. Onze gidse vertelde gedurende zes uur (!) over de plaats waar zij veel gruwel plaatsvond, maar deed dat op een serene manier. Ze tikte de verhalen aan maar verviel niet in emoties: de verhalen vertelden zichzelf wel, de plaats fluisterde ze ons toe. Verhalen die, hoe walgelijk ook, ons confronteren met waartoe de mens in staat is, verhalen die nooit genoeg verteld kunnen worden om nooit te vergeten.
Dank je wel Evelien Rutten om ons deel te maken van jouw familie geschiedenis, om niet te zwijgen, om te verhelderen, om een gesprek op gang te brengen. Als is 'Nie wieder Krieg ' bijna een holle frase geworden als je naar de wereld van vandaag kijkt, we mogen niet zwijgen. Nooit meer. Blijf vertellen, onderschat de kracht van verhalen niet.